Crnogorska politička scena poslije ulazi u fazu koja obećava zaoštravanje populističke retorike, prekomjernu potrošnju budžetskih sredstava i intenzivne partijske kalkulacije. Dok zemlja formalno juri ka istorijskom cilju – članstvu u Evropskoj uniji do 2028. godine – predstojeći mjeseci biće poligon za pozicioniranje pred parlamentarne izbore, saopštili su politički analitičari.
Fragmentisana politička scena primorava aktere na stvaranje predizbornih blokova. Prema trenutnim projekcijama, osovinu vlasti pokušat će da zadrže Pokret Evropa sad (PES) i Demokrate, oslanjajući se na narativ o ekonomskom preporodu. S druge strane, prosrpski blok (NSD i DNP) stabilno drži svoje biračko tijelo, fokusirajući se na identitetska pitanja i potencijalne ustavne izmjene.
Opozicioni tabor predvodi DPS sa svojom stabilnom infrastrukturom, dok novoformirani suverenistički Evropski savez nastoji da se nametne kao građanska alternativa aktuelnoj većini.
Međutim, ključni faktor iznenađenja leži u centrističkoj opoziciji. Sve otvorenija koordinacija predsjednika države Jakova Milatovića i Građanskog pokreta URA mogla bi, prema ocjenama analitičara, preokrenuti odnose snaga i privući razočarane glasače vladajućeg PES-a. Eventualni potpuni institucionalni razlaz na relaciji Spajić–Milatović ili nove akcije Specijalnog državnog tužilaštva (SDT) protiv visokih funkcionera predstavljaju stalnu opasnost za stabilnost Vlade.
Vlada Milojka Spajića jesenji period priprema kroz intenzivno plasiranje ekonomskih mjera. Najveći dio rekordnog državnog budžeta usmjeren je na održavanje rasta minimalnih i prosječnih zarada kroz program „Evropa sad 2“.
Kritičari, međutim, upozoravaju na opasnost od populizma. Dok se nedavno usvojeni Predlog zakona o socijalnoj ekonomiji u javnosti predstavlja kao usklađivanje sa standardima EU, nevladin sektor opominje da su davanja za najugroženije kategorije građana realno obezvrijeđena usljed visoke inflacije i skoka cijena.
Iako je Crna Gora u procesu integracija uspješno zatvorila polovinu pregovaračkih poglavlja, a nedavni Samit EU – Zapadni Balkan u Tivtu potvrdio podršku Brisela, domaći populizam ostaje najveća kočnica.
Zvanični Brisel redovno šalje upozorenja da skok javne potrošnje i potencijalna nova zaduživanja ugrožavaju fiskalnu stabilnost države. Narativ partija na vlasti o „automatskom“ ulasku u EU maskira nedostatak suštinskih reformi u pravosuđu i izbornom sistemu.
Zaključak je jasan: predstojeća politička jesen neće formalno zaustaviti evropske integracije, ali će partijska prepucavanja i populističke mjere skrenuti fokus sa suštinskih reformi. Ukoliko Vlada prioritet da partijskim interesima umesto ispunjavanju evropskih mjerila, zacrtani rok za ulazak u EU do 2028. godine mogao bi ostati samo mrtvo slovo na papiru.
