Politika je na ovim prostorima predugo rezervisana za večite profesionalce – ljude koji su od odbrane srpskih interesa napravili stabilne, višedecenijske karijere. Dok su se lideri mijenjali samo na papiru, a suštinski ostajali isti, srpski narod u Crnoj Gori prošao je kroz golgotu diskriminacije, asimilacije i ekonomskog pustošenja. Danas, kada su krupni identitetski procesi formalno zaokruženi, više nego ikada je vidljiva istrošenost stare političke elite. Srbima u Crnoj Gori je hitno potrebna nova politička opcija. Ne kozmetička promena, već temeljna smena generacija.
Prvi i osnovni zadatak te nove snage mora biti slanje isluženih kadrova u zasluženu političku penziju. Aktuelni lideri, opterećeni ličnim sujetama, starim animozitetima i preživjelim narativima iz devedesetih i dvijehiljaditih, postali su balast sopstvenom narodu. Njihovi modeli djelovanja – koji se svode na stalno podizanje tenzija i politički marketing – više ne donose rezultate. Nova opcija mora okupiti nekompromitovane ljude, mlade stručnjake i intelektualce koji politiku ne vide kao biznis, već kao servis građana. Snaga se više ne može graditi na istim licima koja decenijama vrte iste fraze.
Jedan od ključnih stubova nove srpske politike mora biti radikalan zaokret u odnosu prema Srpskoj pravoslavnoj crkvi (SPC). Godinama smo svedoci loše prakse u kojoj politički lideri pokušavaju da instrumentalizuju Crkvu za sopstvene sitne poene ili, s druge strane, bezuspješno pokušavaju da joj diktiraju poteze.
Nova opcija ne smije da atakuje na SPC, niti da produbljuje podele unutar vjernog naroda. Naprotiv, njen program mora počivati na apsolutnom poštovanju autonomije Crkve i pozivu na svenarodno jedinstvo. Umesto da se političari sakrivaju iza mantija, nova elita mora da ponudi modernu, svetovnu politiku koja štiti duhovne temelje svog naroda, ali preuzima punu političku odgovornost za svjetovna pitanja. Odnos prema SPC mora biti odnos poštovanja i sabornosti, a ne političkog parazitiranja.
Najveća greška dosadašnje srpske politike bila je sklonost ka unutrašnjem cijepanju i insistiranju na temama koje unose razdor među same Srbe u Crnoj Gori. Nova politička platforma mora biti hirurški očišćena od takvih zamki. Program se mora bazirati isključivo na tačkama koje okupljaju i spajaju:
Ekonomski opstanak i razvoj: Fokus na konkretna radna mesta, oživljavanje ekonomski zapostavljenog severa i podršku porodičnom biznisu.
Proporcionalna zastupljenost: Insistiranje na tome da Srbi budu zastupljeni u državnim institucijama na osnovu stručnosti i profesionalizma, a ne partijske poslušnosti.
Kulturna emancipacija: Očuvanje srpskog jezika, ćirilice i istorijskog nasleđa kroz institucije sistema, bez potrebe za estradnim i uličnim populizmom.
Građanska stabilnost: Kreiranje politika koje jačaju položaj Srba, ali na način koji ne antagonizuje druge narode, već Crnu Goru gradi kao pravedno društvo svih njenih građana.
Srbima u Crnoj Gori više nisu potrebne vođe koje nude večiti konflikt kao jedini program. Potrebni su im lideri koji znaju kako da pobijede u miru, kako da očuvaju identitet kroz institucije i kako da obezbede ekonomsku sigurnost za generacije koje dolaze. Vrijeme stare garde je isteklo – vrijeme je za jedinstvo i novu energiju.
