SINDROM LOKALNOG SUVERENIZMA U SRPSKOM INTEGRALIZMU!
Srpski integralizam, kao istorijska i zavjetna ideja o duhovnom, kulturnom i nacionalnom jedinstvu srpskog naroda bez obzira na državne granice, u poslednjoj deceniji prolazi kroz ozbiljne unutrašnje izazove. Jedan od najuočljivijih fenomena u tom kontekstu jeste pojava specifičnog soja srpskih intelektualaca i javnih djelatnika u Crnoj Gori koje karakteriše duboka politička anksioznost i lični animozitet prema zvaničnom Beogradu i politici Aleksandra Vučića. Ovaj fenomen, koji bi se mogao nazvati „akademskim čistunstvom sa bezbjedne distance” ili kukavičlukom nezamjeranja narativu2006, pokušava da dekonstruiše svaki energičan potez Srbije prema svojim sunarodnicima, svodeći državotvornu strategiju na nivo jeftinog marketinga i skretanja pažnje sa „unutrašnjih tema”.
Ipak, podrvrgne li se taj narativ ozbiljnoj analizi, brzo se otkrivaju sve njegove nedoslednosti, kratkovidost i suštinsko nerazumijevanje realpolitike.
Prva i osnovna zabluda ove kritike leži u pokušaju vještačkog razdvajanja srpskih nacionalnih interesa na geografske segmente koji se međusobno navodno isključuju. Kada god Beograd pojača retoriku i konkretnu institucionalnu podršku Srbima u Crnoj Gori ili Republici Srpskoj, dežurni kritičari iz Crne Gore pohitaju da to proglase „dimnom zavjesom i dogovorom iza kulisa” za dešavanja na Kosovu i Metohiji.
Konkretno, pominjanje studentskih tribina u Kragujevcu i njihovog opravdanog bunta za Kosmet pokušava se suprotstaviti zvaničnim obraćanjima državnog vrha Srbije o položaju Srba u regionu. Za autentični srpski integralizam, Kosmet i Crna Gora nisu dvije odvojene političke stvari između kojih se bira po potrebi u predizbornoj godini. Kosovski mit i njegoševska, zavjetna Crna Gora su dva plućna krila jednog te istog nacionalnog organizma u srpskog integralizma. Da ne bude zabune, srpski integralizam koji kao pojedinac ponajviše promovišem u Crnoj Gori nije moja ideja, već Njegoševa, a ja sam zatočnik te ideje.
Nadalje, podsjećanje na to kako je zvanična Podgorica, protivno volji ogromne većine svojih građana, priznala lažnu državu Kosovo nije skretanje pažnje, već konstantno ukazivanje na istorijski grijeh i uzročno-posledične veze koje obavezuju Srbiju kao maticu.
Da krenemo dalje, drugi stub na kojem počiva ova politička anksioznost jeste selektivna istorijska amnezija u vezi sa 2006. godinom. Kada se sa najviših adresa u Beogradu ponovi surova istina da je tadašnja nemoćna vlast Koštunice i nezainteresovana administracija Tadića „pustila Crnu Goru da ode”, lokalni kritičari to dočekuju sa ironijom. Međutim, pasivnost Beograda u vrijeme referendumskog inženjeringa i klasičnog izbornog nasilja DPS-a ostaje neizbrisiva istorijska činjenica. Današnji zvanični Beograd ne evocira ove uspomene da bi trgovao emocijama, već da bi jasno stavio do znanja da se anemija srpske spoljne politike iz 2006. godine nikada više ne smije ponoviti. Odatle izvire i snažna reakcija prema svima koji bi ponovo da pasivizuju ulogu Srbije u regionalnim dešavanjima.
Naročito je površna politička matrica kojom se pokušava konstruisati mit o „decenijskoj odličnoj saradnji” između Aleksandra Vučića i Mila Đukanovića. Svaka ozbiljna država u okviru međunarodnog prava mora održavati diplomatske i ekonomske veze sa susjednim režimima, bez obzira na njihov karakter.
No, ključni geopolitički prelom koji ovi analitičari svjesno ignorišu dogodio se kada je bivši režim u Podgorici krenuo u konačni obračun sa Srpskom pravoslavnom crkvom i ustavnim identitetom Srba kroz sramni Zakon o slobodi vjeroispovijesti. U tom prelomnom momentu, Aleksandar Vučić je povukao jasnu crvenu liniju. Srbija je tada uložila ogromna finansijska, medijska i logistička sredstva u opstanak srpskih organizacija, Eparhija SPC i kulturnih centara u Crnoj Gori. Bez te čvrste materijalne i institucionalne potpore iz Beograda, veličanstveni litijski pokret bi teško izdržao brutalni pritisak tadašnjeg represivnog aparata. To što u svojim poznim političkim ispovijestima vođa bivšeg režima i dalje oštrije govori o Koštunici nego o Vučiću nije dokaz nikakvog tajnog pakta, već njegove nemoći da oprosti Vučiću realpolitičku snagu koju nije mogao slomiti i koja ga je na kraju uz sadejstvo tadašnjeg DF i SPC koštala vlasti.
Pozivam sve tadašnje i sadašnje političke aktere, medijske poslenike, analitičare i današnje kritičare neka me demantuju, ako mogu, a ne mogu u to budite sigurni!
Konačno, ovaj tip srpskih javnih djelatnika svoju političku anksioznost najčešće krije iza paravana akademskog čistunstva, fetišizirajući pojedine kabinetske profesore i njihove teze o srpskom integralizmu, nasuprot političkoj realnosti stvarnog i terenskog srpskog integralizma koji ne šuruje sa anarholjevičarskim pokretima i nekropolitikom plenumaških autošovinista.
Iz sigurnosti fakultetskih katedri lako je proglašavati sopstveni apsolutni moralni ekskluzivizam rečenicom: „Oni lažu, a ja govorim istinu”. Međutim, državotvorna politika se ne vodi tako, već se vodi teškim, nerijetko kompromisnim bitkama u globalnoj areni gdje prekoputa sjede najmoćniji predstavnici zapadnog svijeta, dok iza leđa vreba domaća drugosrbijanština.
Razlika između akademskog čistunstva i aktuelne integralističke političke strategije nije u laži i istini, već u moći realizacije. Profesorski integralizam je prelijepa zamisao na papiru, dok je Vučićev srpski integralistički koncept surova praksa u kojoj Srbija danas konkretno finansira Srpsku kuću u Podgorici, direktno pomaže opštine u Republici Srpskoj, razvija ekonomiju, otvara fabrike i jača vojsku. Ta vojska i ta ekonomska supremacija su jedini stvarni garanti da se novi pogromi i nove identitetske egzekucije nad srpskim narodom više neće dogoditi.
Srpski integralizam ne smije i ne može biti oruđe u rukama onih koji, zbog sopstvenih frustracija i potrebe da se dodvore nekakvom kvazigrađanskom ili „nezavisnom” ambijentu u Crnoj Gori, uporno pucaju u pravcu Beograda, osluškujući da li će im zbog podrške zvaničnom Beogradu zamjeriti DPS, NVO sektor u Crnoj Gori ili ne daj Bože koncern Vijesti. Jer ovdje nažalost vlada duh odricanja od matice, kako nam se valjd ne bi naljutili oni koji su 2006 upravo na antisrpskoj matrici napravili nezavisni privatni feud Mila Đukanovića. Zašto se pojavljuje potreba pravdanja nije mi ni u kom slučaju najjasnije, štaviše, da je ovolika kritika koju određeni srpski krugovi iz CG usmjeravaju prema Vučiću, potrošena na pritisak prema koalicionim partnerima koji nisu glasali da se pitanje trobojke, srpske trobojke uvrsti na dnevni red, već danas bi imali siguran sam u to, mnogo povoljniju situaciju u vezi rešavanja srpskog nacionalnog pitanja u Crnoj Gori. Ali opet, jedno su moje želje a izgleda sasvim drugo fotelje.
Naravno, prava nacionalna integralna svijest podrazumijeva da bez jake, stabilizovane i ekonomski dominantne Srbije, položaj Srba u regionu postaje laka meta za sve geopolitičke vjetrove.
Svaka druga priča, ispisana mastilom ličnih animoziteta, predstavlja samo puku lokalnu sujetu koja na kraju direktno nanosi štetu ukupnoj srpskoj stvari.
Spasoje Tomić, magistrand istorije
