Službenici Sektora granične policije – inspektori za strance, u okviru operativno-taktičke akcije “Stranac”, donijeli su 119 rješenja o povratku lica, 20 rješenja o protjerivanju stranih državljana, 126 rješenja o otkazu boravka do 90 dana, i prinudno udaljeno 40 stranih državljana, saopšteno je iz Uprave policije.
U sklopu realizacije mjera podizanja nivoa bezbjednosti i unapređenja kontrole nad prisustvom stranih državljana, službenici Sektora granične policije – inspektori za strance, u saradnji sa inspekcijskim službama, realizovali su u periodu od 1. do 21. septembra, na teritoriji svih regija, 1.021 mjeru u okviru operativno-taktičke akcije “Stranac” sa fokusom na nadzor zakonitosti kretanja, boravka i radnog angažmana stranih državljana u Crnoj Gori.
Kako su istakli iz policije, pripadnici granične policije su u toku septembra realizovali 25 samostalnih akcija pojačane kontrole ulaska, kretanja, boravka i rada stranih državljana u Crnoj Gori, dok je u saradnji sa nadležnim inspekcijskim službama realizovano 18 ciljanih akcija, a u saradnji sa regionalnim centrima bezbjednosti ukupno šest akcija.
„Ukupan broj podnijetih prekršajnih prijava i izdatih prekršajnih naloga stranim državljanima je u septembru iznosio 626. U istom periodu, osam stranih državljana je smješteno u Prihvatilištu za strance, a Ministarstvu unutrašnjih poslova su podnijete 82 inicijative za prekid privremenog boravka“, istakli su u saopštenju.
Shodno sporazumima o vraćanju i prihvatanju lica čiji je ulazak ili boravak nezakonit, susjednim državama je u skraćenom postupku predato 30 stranih državljana.
Službenici Sektora granične policije nastavljaju sa sprovođenjem pojačanih kontrola ulaska, kretanja, boravka i rada stranih državljana, u cilju podizanja nivoa bezbjednosti.
I pored toga sto je Franko bio najblizi Hitlerov saveznik i brutalni diktator, vladao je jednom Spanijom do smrti 1975 godine. Uz hrabro vodjstvo Kralja Huana Karlosa i politickog lidera Adolfa Suareza ( umjerenog frankiste), spanska politicka i drustvena elita uspjela je da podjele, medjusobne zlocine i sukobe ostavi u fokus politickih, strucnih, istorijskih i kulturnih debata, i da se energija ove velike nacije usmjeri ka demokratiji, ekonomiji, snazenju institucija i razvoju. I ako smo kao drustvo neprevazidjeni ponavljaci lekcija podjela i mrznje iz proslosti, mozda je vrijeme da malo pogledamo kako su neki drugi rjesavali mnogo vece probleme. I interesu buducnosti nacije i drzave.
Španska tranzicija iz diktature u demokratiju (1975–1978) uspešno se izborila sa dubokim podjelama između frankista i njihovih protivnika kroz strategiju kompromisa, pragmatičnog političkog dijaloga i specifičnih institucionalnih mehanizama.
„Pakt o zaboravu (*Pacto del Olvido*)**
Neformlani dogovor između političkih elita (frankista, socijalista, komunista i drugih) podrazumjevao je izbegavanje progona za zločine iz doba Građanskog rata (1936–1939) i Frankove diktature. Ovo je omogućilo pomirenje između suprotstavljenih strana, jer su obje strane imale krvave ruke iz prošlosti.
Amnestijski zakon iz 1977. oslobodio je političke zatvorenike, ali je istovremeno zaštitio frankističke zvaničnike od sudskog gonjenja, čime se smanjila tenzija i izbjegla osveta.
Uloga kralja Huana Karlosa I
Kao Frankov naslednik, kralj je imao povjerenje frankističkih elita, ali je izabrao demokratiju, čime je izgradio most između suprotstavljenih strana. Njegov autoritet smirio je desničarske snage, posebno vojsku, dok je njegova posvećenost reformama zadobila podršku ljevice.
Tokom pokušaja puča 1981. („23-F“), kraljeva odlučna podrška demokratiji učvrstila je povjerenje u novi sistem i oslabila frankističke ekstremiste.
Politički kompromis
Premijer Adolfo Suarez, bivši frankista, igrao je ključnu ulogu u pregovorima. Legalizacija Komunističke partije 1977. bila je kontroverzna, ali je pokazala spremnost na inkluziju svih političkih snaga.
Formiranje široke koalicije uključivalo je i umjerene frankiste (poput Suareza) i opozicione snage (socijaliste i komuniste), što je stvorilo osećaj zajedničkog cilja – demokratije.
Ustav iz 1978.
Ustav je bio ključni instrument pomirenja. Nastao je kroz pregovore između različitih političkih struja, uključujući frankističke naslednike, levičare i regionalne lidere. Garantovao je osnovna prava, slobodu govora i autonomiju regionima, što je zadovoljilo različite interese.
Monarhija je zadržana kao simbol kontinuiteta za desnicu, dok su demokratske institucije i decentralizacija privukle ljevicu i regionalne grupe.
Ekonomska stabilizacija i društveni fokus
Tranzicija je popraćena ekonomskim reformama (Pakt iz Moncloe 1977.) kojima su se sindikati, poslodavci i vlada dogovorili o mjerama za suzbijanje inflacije i nezaposlenosti. Ovo je skrenulo pažnju sa ideoloških sukoba na praktične ciljeve, smanjujući tenzije.
Izazovi
Iako je *Pacto del Olvido* pomogao u stabilizaciji, kasnije je kritikovan jer je sprijecio pravdu za žrtve frankizma. Zakon o istorijskom pamćenju iz 2007. znacajno je rijesio ove nepravde
Postepeno uklanjanje frankističkih simbola (statue, imena ulica) tokom tranzicije pomoglo je u smirivanju antfrankističkih snaga, dok je istovremeno išlo dovoljno sporo da ne izazove reakciju desnice.
Španija je rijesila ostre i duboke podjele kroz kombinaciju političkog pragmatizma, institucionalnih reformi i izbegavanja direktne konfrontacije s prošlošću. Ključni faktori bili su kraljeva neutralnost, Suarezova sposobnost pregovaranja i široki konsenzus oko ustava. Ipak, posledice *Pacta del Olvido* i dalje izazivaju debate o pravdi i istorijskom pamćenju.
Tokom proteklog vikenda, od 19. do 21. septembra ove godine, na teritoriji cijele države, uhapšeno je 55 vozača. Evidentirano je 55 saobraćajnih nezgoda u kojima je jedna osoba smrtno stradala, dok je 13 lica zadobilo teške, a 17 lake tjelesne povrede, saopšteno je iz Uprave policije.
Iz policije je saopšteno da su službenici saobraćajne policije izdali 1.305 prekršajnih naloga učesnicima u saobraćaju, podnijeli 149 prekršajnih prijava i privremeno oduzeli 25 pari registarskih oznaka.
„Od ukupnog broja lica lišenih slobode, 32 vozača su lišena slobode zbog vožnje pod dejstvom alkohola u organizmu, 15 vozača zbog vožnje pod dejstvom opojnih droga i osam vozača zbog počinjenih drugih težih prekršaja iz oblasti Zakona o bezbjednosti saobraćaja na putevima“, navode u saopštenju.
Od ovog broja, kako navode iz policije, najviše lica je uhapšeno u Podgorici – ukupno 25, zatim u Danilovgradu sedam, u Nikšiću i Kotoru po četiri, i u Cetinju i Baru po tri lica.
Klanove ne stvaraju države ni narodi, već režimi, poručio je potpredsjednik Vlade Crne Gore Momo Koprivica.
– Dok su režimi sarađivali nisu vidjeli klanove jedni kod drugih. Regionalni lideri moraju prvo da pogledaju svoje dvorište i odustanu od selektivnosti. Kriminal ne zna granice, ali zna gdje nailazi na sistem, a gdje na podršku – poručio je Koprivica.
Klanove ne stvaraju države ni narodi, već režimi. Dok su režimi sarađivali nisu vidjeli klanove jedni kod drugih. Regionalni lideri moraju prvo da pogledaju svoje dvorište i odustanu od selektivnosti. Kriminal ne zna granice, ali zna gdje nailazi na sistem, a gdje na podršku.
Na Rijeci Crnojevića sinoć su povrijeđeni Veselin Mrvaljević (48) i Đorđe Ražnatović (26). Mrvaljević je zadobio ubodnu ranu u predjelu grudi, a Ražnatović ima povrede glave, saopšteno je nezvanično CdM-u iz policije.
Prema nezvaničnim saznanjima CdM-a podgoričkoj i cetinjskoj policiji sinoć oko 22 sata je prijavljeno da su se na ukazivanje ljekarske pomoći javile dvije osobe, koje su povrijeđene ispred jednog ugostiteljskog objekta na Rijeci Crnojevića.
Mrvaljević je upućen na liječenje u Klinički centar Crne Gore, a Ražnatoviću je medicinska pomoć ukazana u Opštoj bolnici Danilo I na Cetinju.
Tuči je prethodila svađa dvije grupe lica.
“O događaju je obaviješten viši državni tužilac koji je naložio da sudski vještak utvrdi šta se desilo, nakon čega će se VDT izjasniti”, kazali su CdM-u iz policije.
Eurosuper 95 od ponoći će poskupiti jedan cent, dok se cijene ostalih vrsta goriva neće mijenjati, saopšteno je iz Ministarstva energetike i rudarstva.
Litar eurosupera 95 će u narednih 15 dana koštati 1,44 eura, dok će cijena eurosupera 98 ostati na 1,47.
Cijena eurodizela iznosiće kao i do sada 1,34, a lož ulja 1,28 eura.
Posljednje promjene cijena goriva bile su 9. septembra, kada su sve vrste goriva poskupile jedan do dva centa.
Prema odredbama Uredbe o načinu obrazovanja maksimalnih maloprodajnih cijena naftnih derivata, naredni obračun će se obaviti 6. oktobra, a eventualno izmijenjene vrijednosti naftnih derivata važiće od 7. oktobra.
Aktuelna vlast poništila je i sekularni karakter Crne Gore. Crkva ne samo da se upliće u državne poslove, nego presudno opredjeljuje državnu i nacionalnu politiku. Zahvaljujući snažnom crkvenom uplivu u institucije, na sceni je neskriveni, grubi i agresivni revizionizam, koji uništava antifašističke temelje Crne Gore i vrijednosti na kojima je ona nastala – kaže Marković, dodajući da je ova vlast dovela i do urušavanja međunarodnog ugleda Crne Gore, posebno u regionu, što je posljedica, kako kaže, ne samo nekompetentnosti, nego i planskog djelovanja dijela antidržavne koalicije predvođene strankom Andrije Mandića
Prvi predsjednik Vlade nakon „litijaške kontrarevolucije“ Zdravko Krivokapić, pet godina poslije promjena koje su izmijenile političku putanju i perspektivu Crne Gore, potvrdio je da državom čiji je bio premijer „vladaju BIA i srpski svet“, te da se ključne državne odluke ne donose u Podgorici.
„Hvala profesoru Krivokapiću na iskrenosti i spremnosti da, sa pet godina zakašnjenja, konačno kaže istinu o Crnoj Gori. To se mora pozdraviti“, kaže za Pobjedu predsjednik Stranke evropskog progresa (SEP) Duško Marković.
Nekadašnji premijer i bivši zamjenik predsjednika Demokratske partije socijalista (DPS) pita Zdravka Krivokapića vjeruje li da su tvrdnje koje iznosi upitne bilo kome u Crnoj Gori i izvan nje.
„Vjerujem da Krivokapić nije zaboravio ko ga je i gdje predložio za premijera, ko mu je postavio „12 apostola“ za ministre, ko je organizovao i obezbjeđivao ustoličenje novog mitropolita na Cetinju, zašto su se lideri njegove koalicije susrijetali sa visokim oficirima BIA i u Beogradu i u bosanskohercegovačkom entitetu RS u vrijeme formiranja Vlade, ko je autor programa Evropa sad… Hoću da kažem da se i tada i danas o svemu odlučivalo u istim centrima „srpskog sveta“ i BIA“, kaže Marković.
Mediji su pisali o susretima koje pominjete.
MARKOVIĆ: Jesu. Neki od tih susreta bili su i zabilježeni, kao onaj Krivokapića i Marka Parezanovića – da li u prostorijama BIA ili negdje drugo u Beogradu, ne sjećam se. Sjećam se samo da se u pozadini vidjela srpska zastava. Takođe, zabilježen je susret lidera bivše koalicije sa istim strukturama, organizovan u entitetu RS, čiji je cilj bio uspostavljanje anticrnogorskog i antidržavnog režima u Podgorici. Sjetićete se, vjerujem, kontroverznog Stevana Simijanovića, puta u Trebinje uoči formiranja prve vlade, koji nije imao samo političku, nego i obavještajnu pozadinu.
Ove su informacije procurile u javnost i, prema onome što znam, tačne su i pouzdane.
Prethodno su se u javnosti pojavile informacije da je vlast, čiji ste bili dio, pratila i prisluškivala neke opozicionare, sveštena lica, novinare?
MARKOVIĆ:Sa istom sigurnošću mogu da kažem da, posljednjih godina uoči promjene vlasti, to nije bila praksa niti se sektor bezbjednosti time bavio. Bio je posvećen služenju državnim i nacionalnim interesima i, usljed prijetnji koje su dolazile i iznutra i spolja, uglavnom odbrani unutrašnje bezbjednosti i osiguravanju stabilnosti zemlje.
Do obnove državne nezavisnosti 2006. godine, u Crnoj Gori su djelovali savezni organi, i politički i bezbjednosni – od saveznih ministarstava, do vojske i obavještajnih službi. U tom smislu, Crna Gora, njena vlast i institucije bili su izloženi kontinuiranim pokušajima kontrole i nadzora Beograda. Uslijedio je period političkog i bezbjednosnog raskida Crne Gore sa srpskim službama bezbjednosti i saradnja je preusmjerena na evropske susjede i šire.
Koliko je crnogorski bezbjednosni sistem danas pouzdan partner evropskim i NATO partnerima?
MARKOVIĆ: Crna Gora je članica NATO, a njen obavještajni sektor dio je obavještajne zajednice Alijanse, što znači da bi trebalo da bude posvećena očuvanju kako crnogorske, tako i evroatlantske bezbjednosti. Iako odavno nijesam dio tog sistema, vidim da Crnom Gorom špartaju službe koje nijesu dio nacionalnog i evroatlantskog obavještajnog sektora.
Ko?
MARKOVIĆ:Bezbjednosni aparat i službe Srbije.
Mediji su nedavno objavili fotografiju agenta BIA u selu Gornje Zaostro. BIA se očito više ne krije, slobodno participira u političkom i društvenom životu susjedne zemlje. Što su posljedice?
MARKOVIĆ: Beograd očito Crnu Goru doživljava kao svoj već osvojeni politički i bezbjednosni prostor. U sljedećoj fazi, vjerovatno i teritorijalni.
Nema sumnje da obavještajne strukture Srbije u Crnoj Gori imaju političku podršku i infrastrukturu koje im obezbjeđuju prosrpske i nacionalističke stranke; logično je onda da se ne kriju i da se komotno osjećaju. Kako na otvorene veze „tridesetoavgustovaca“ sa srpskim i ruskim strukturama gledaju evropski i NATO partneri, pitanje je za njihovu analitiku.
Zar to nije prevashodno pitanje za Vladu Crne Gore?
MARKOVIĆ: Jeste. Riječ je o ozbiljnoj unutrašnjopolitičkoj i bezbjednosnoj nestabilnosti. Vlada Milojka Spajića nastavak je vlade Dritana Abazovića, a ona vlade Zdravka Krivokapića. Bezbjednosni sitem je razoren, ekonomija posrnula; usljed inflacije i visokih cijena, sve je više građana na ivici egzistencije; rasprodaju se i uništavaju ključni razvojni resursi – ugašena je nacionalna avio-kompanija, gase se pomorske kompanije, rasprodaje imovina „Plantaža“, Željezara je prodata pod krajnje problematičnim uslovima i pod sumnjom na korupciju; da ne govorimo o međunarodnoj kompromitaciji koncesionog procesa za crnogorske aerodrome. Ova je vlast dovela do urušavanja međunarodnog ugleda Crne Gore, posebno u regionu, što je posljedica ne samo nekompetentnosti, nego i planskog djelovanja dijela antidržavne koalicije predvođene strankom Andrije Mandića. Njihov cilj je ugrožavanje Crne Gore, njena dezintegracija i urušavanje njenog građanskog karaktera. Pogledajte odnose sa Hrvatskom i Bosnom i Hercegovinom! Da ne govorim o Kosovu: dio vlasti svako malo kreće ka Prizrenu i Prištini.
I dalje imate razumijevanja za poziciju Bošnjačke i albanskih stranaka?
MARKOVIĆ:Nijesam više siguran da stranke manje brojnih naroda, prije svega albanske, mogu da osiguraju zdrav i koristan odnos Crne Gore i Albanije, koja, kada je riječ o evropskim integracijama, polako pretiče Crnu Goru. Svjedočimo tihom umiranju Crne Gore, i to one referendumske, građanske, evroatlanske i antifašističke.
Aktuelna vlast poništila je i sekularni karakter Crne Gore. Crkva se ne samo upliće u državne poslove, nego presudno opredjeljuje državnu i nacionalnu politiku. Zahvaljujući snažnom crkvenom uplivu u institucije, na sceni je neskriveni, grubi i agresivni revizionizam koji uništava antifašističke temelje Crne Gore i vrijednosti na kojima je ona nastala.
Kao neprikosnoveni lider parlamentarne većine, ove procese politički artikuliše Andrija Mandić. Zloupotrebljavajući jednu od najznačajnijih državnih institucija, Mandić temeljno, otvoreno i neskriveno radi na svom političkom i ideološkom programu, čija je suština nestanak Crne Gore. Eliminisanjem državnih simbola iz svog kabineta i iz Skupštine, Mandić urušava ustavno uređenje i ustavni poredak Crne Gore. Iako znam da u ovoj destrukciji ima podršku i crkve i Beograda, moram da priznam da sam iznenađen brzinom kojom se sve odigrava. Možda i zato što nema otpora nadležnih institucija.
Kojih?
MARKOVIĆ:Onih kojima Ustav i zakoni nalažu da brane ustavni i društveni poredak. Mislim na Vladu, na službe bezbjednosti, tužilaštvo, sudstvo.
Ima li premijer Milojko Spajić snage i volje da se tome suprotstavi?
MARKOVIĆ: Ne sjećam se da je premijer Spajić ozbiljno reagovao na konstantne pokušaje razaranja unutrašnjeg bića Crne Gore. I postavljanje spomenika četničkom zločincu Pavlu Đurišiću nazvao je „seoskom temom“. Kada god pomislim da Spajić ipak nije dio istog projekta, potrudi se da me sam demantuje. Iako ponekad djeluje da ne razumije obaveze i odgovornosti koje kao premijer ima, za propadanje Crne Gore odgovoran je koliko i Andrija Mandić. Jer Mandićeve ideološke i političke stavove znamo, on je u tom smislu dosljedan. Ipak, odgovornost za stanje u zemlji imaju oni koji su mu omogućili da zauzme mjesto predsjednika Skupštine, te da sa jedne od najznačajnijih državnih pozicija razara i kompromituje Crnu Goru.
Sektor bezbjednosti prepušten je Demokratama, koje kao da preuzimaju ulogu ključne poluge Beograda u direktnom razaranju sistema. Je li veting koji sprovode reforma ili lov na vještice?
MARKOVIĆ: Veting je dobar i koristan mehanizam samo ako je zasnovan na zakonu, ako je nezavisan i provjerljiv. Da bi njegovo sprovođenje bilo legitimno, neophodan je zakon, nezavisno tijelo, pravna zaštita; potrebno je da postupak bude ciljan prije svega na funkcije sa ovlašćenjima i pristupom tajnim podacima, ali i da ga prati adekvatan parlamentarni nadzor.
Najbolji način da se veting obesmisli i kompromituje jeste da se proces prepusti jednoj partiji. A upravo je to urađano u svim sektorima bezbjednosti. Partijske zloupotrebe, i to u Vladi koja nema jedinstven sistem rukovođenja i upravljanja, očekivane su, tim prije što je, ponavljam, cio bezbjednosni sektor predat u ruke stranci koja je na ključne pozicije postavila mlade ljude bez ikakvog radnog i bez ozbiljnog životnog iskustva.
Ovo se hazarderstvo nije smjelo dozvoliti.
Je li se smjelo dogoditi da se skupštinski Anketni odbor, navodno formiran kako bi dao odgovore na veoma važne teme iz vremena vlasti čiji ste bili dio, pretvori u javna suđenja i medijske hajke?
MARKOVIĆ: Prvo, Anketni odbor uspostavljen je mimo parlamentarne prakse. Naime, formiranje parlamentarnih odbora uglavnom inicira opozicija, koja tako dodatno provjerava vlast i traži njenu odgovornost za različite politike, ne samo u sektoru bezbjednosti. Anketni odbor o kojem me pitate formiran je na zahtjev vlasti, na prijedlog bivšeg Demokratskog fronta, što je ostatak vladajuće većine prihvatio. Sudeći po onome što smo do sada čuli i vidjeli, Odbor je pretvoren u platformu pomoću koje režim vodi grubu i primitivnu kampanju protiv opozicije, odnosno bivše vlasti. Vidjeli ste ko su akteri, a ko svjedoci. Uglavnom je riječ o nekredibilnim ljudima bez integriteta, moralno problematičnim, neostvarenim, zahvaljujući čijim je „svjedočenjima“ Anketni odbor pretvoren u cirkus, u smijuriju, u kompromitaciju parlamenta i uopšte instituta Anketnog odbora. Takođe, na ovaj način se ponižavaju državni organi – policija, tužilaštvo i sudstvo.
Da je novo karikiranje institucija platforma za politički obračun sa opozicijom potvrđuje i činjenica da je rad Anketnog odbora produžen do redovnih izbora 2027. godine.
Odazvali ste se pozivu i svjedočili pred Anketnim odborom?
MARKOVIĆ: Jesam. Prvi sam se odazvao pozivu i stavio tačku.
Stavili ste tačku?
MARKOVIĆ:Jesam.
„Uzmite kokice“, poručuje svako malo Dritan Abazović, najavljujući hapšenja najviših zvaničnika bivše vlasti, najčešće bivšeg predsjednika Mila Đukanovića i Vas. Zato pitam.
MARKOVIĆ:Ne pominju se slučajno naša dva imena, budući da smo, zajedno sa dijelom društva, dali pečat obnovi državne nezavisnosti, očuvanju mira, stabilnosti i građanskog sklada, okretanju Crne Gore evropskom i evroatlantskom sistemu bezbjednosti i vrijednosti. Kako bi se toj Crnoj Gori zadao konačan udarac, nogom se za vrat mora stati najprije nosiocima tog procesa.
Najave i progoni o kojima govorimo obično kreću sa istih opskurnih portala i televizija sumnjive uređivačke politike, čiji su vlasnici i njihov sumnjivi kapital izvan Crne Gore.
Zar nijeste gostovali upravo na tim televizijama?
MARKOVIĆ:Političar nekada mora da ode u osinje gnijezdo kako bi pokazao da se ne plaši i da mu je savjest mirna. Gostovanje u ovim medijima ne podrazumijeva saglasnost sa njihovom uređivačkom politikom ili ulogom koja im je dodijeljena u društvu – naprotiv.
Centri izvan Crne Gore koji kontrolišu i režim i ove medije, očito nijesu mirni sve dok postoje i dok su na slobodi oni koji su ih tri decenije sprečavali da svoj anticrnogorski naum sprovedu u djelo.
Sprečava li ih aktuelna opozicija, čiji je dio, pored nesposobnosti i političkog kukavičluka, očito opterećen obavezama i odnosima sa onima protiv kojih se navodno politički bore?
MARKOVIĆ:Opozicija nema prave odgovore na zlo koje je zadesilo Crnu Goru. Njihov otpor režimu više je folkloran, teatralan, paradan i reklamerski. Politiku vode saopštenjima, statusima na društvenim mrežama. Podijeljeni su, zatvoreni, svako u svom ataru, vode računa samo o mandatima i procentima. Kada polemiše sa režimom, najjača opoziciona stranka voli da podvuče da je pojedinačno najjača. Dobro, i?! Što ćete s tim?! Umjesto sujete, pizme, uskogrudosti, evropskom, građanskom bloku danas je prijeko potrebna saradnja, koja bi dovela do strateškog, mudrog i pametnog odgovora na agresiju režima i njegov atak na državu, institucije i društvo.
Opozicija je odličan pristup imala jedino prilikom nezakonitog razrješenja sutkinje Ustavnog suda, što je rezultirao ne samo grubljim manifestacijama opozicionog nezadovoljstva u parlamentu, nego i internacionalizacijom problema, dijalogom i preporukama Venecijanske komisije.
Koje, očekivano, režim ignoriše.
MARKOVIĆ: Ignoriše, ali upravo zato što se na tome stalo i što to više niko ne pominje. Vrijeme je da parlamentarna i vanparlamentarna opozicija dogovore zajednički program borbe protiv pošasti koja je zadesila Crnu Goru. Nema „velikih“ i „malih“ – svi koji žele oporavak Crne Gore, dobro su došli.
Vaša Stranka evropskog progresa je, kao najmlađa politička partija u Crnoj Gori, mala i vanparlamentarna. Što je bio smisao osnivanja stranke? Jeste li zadovoljni postignutim?
MARKOVIĆ:U dijelu crnogorskog političkog, medijskog i drugog prostora to se pitanje tendenciozno potencira. Ipak, ponoviću: SEP je nastao na talasu zabrinutosti njenih osnivača za sudbinu države, za njen opstanak, za resurse koji se nekontrolisano rasipaju; zbog rasta unutrašnjih podjela i nesigurnosti koja nas okružuje, zbog urušavanja građanskog sadržaja države, revizije njene antifašističke prošlosti. Crna Gora blijedi i, pod naletom njenih protivnika iznutra i spolja, gubi svoju suverenost.
Zato sam Vas i pitala jeste li zadovoljni postignutim.
MARKOVIĆ:Prvo, pokazalo se da smo imali pravo, budući da, nažalost, na današnji dan svjedočimo nepromijenjenim političkim, društvenim i bezbjednosnim prilikama. Drugo, ne zanosimo se da smo jači nego što smo realno, shvatajući, pritom, da nije nimalo lako opstati između velikih političkih blokova, jakih interesa, ogromnog novca koji kontroliše i vlast i opoziciju. Ali, to je naš izbor! Nijesmo osnovani da bismo branili svoje mandate i procente niti da bismo obezbijedili izdašnije političko finansiranje. Nikoga ne mrzimo i nema potrebe da nas neko uči patriotizmu ili da nam daje dozvolu za učešće u političkom životu.
Nije Vaš motiv, dakle, bio da se, uz podsticaj međunarodnih partnera, oslabi DPS?
MARKOVIĆ:Nije. Uoči osnivanja, s jedne strane se spekulisalo da je SEP osnovao DPS kako bi spriječio rasipanje suverenističkih glasova, istovremeno, nedobronamjerni i bliski DPS-u tvrdili su da stranku podupiru stranci ili drugi centri moći i uticaja kako bi oslabili DPS. Nema govora! Politički i životno sam ostvaren čovjek, ne povinujem se autoritetima ma odakle oni dolazili, imam svoj stav, svoje planove i nikakvu skrivenu agendu. Iz DPS-a sam izašao nakon što ju je preuzela nova garnitura, koja na drugačiji način vidi borbu za Crnu Goru i njene interese. Vidjeli smo kako to izgleda i koliko su uspješni.
Crna Gora propada i vrijeme je, kažem, da iza sebe ostavimo sujete, razlike i neslaganja. Tim prije što ključnu odgovornost za stanje u društvu snose stranke čija su ideološka i politička opredjeljenja zamagljena i čijim je glasovima Andrija Mandić izabran za predsjednika Skupštine. Građani već prepoznaju nosioce te političke destrukcije i vjerujem da će na sljedećim izborima drugačije glasati. Crna Gora više ne smije na odgovornim funkcijama imati one koji rade protiv interesa države, koji ne poštuju i ne štite njene državne simbole. Ona ne smije biti ni predvorje bilo čijeg kabineta izvan Crne Gore.
Crna Gora ponovo mora biti nezavisna, suverena i evropska država, a ne poligon tuđih velikodržavnih interesa i ambicija.
SEP NEĆE „USKAKATI“ I SPAŠAVATI VLAST U PODGORICI
Nosilac liste SEP-a u Podgorici Ilija Mugoša je, na Kongresu Ure, pokreta čiji je predsjednik potpisao tzv. temeljni ugovor sa državnom Crkvom Srbije, kazao da je Ura bila „pokretačka snaga promjena“. Kojih promjena?
MARKOVIĆ:Mugoša je, uz saglasnost SEP-a, na taj skup otišao po pozivu koji je dobila stranka. Rečenica koju citirate zasmetala je dijelu javnosti, dok je dijelu poslužila kao izgovor za kampanju kompromitacije ili dovođenja u pitanje kredibiliteta ili opredjeljenja naše stranke. Dritan Abazović je tzv. temeljni ugovor potpisao jer mu je to omogućio DPS, koji je podržao njegovu manjinsku Vladu i u dogovoru sa Urom, koji se odnosio i na temeljni ugovor. Vjerujete mi da to znam.
Mugošin kurtoazni govor je komentarisan, ali Ura nije Dritan Abazović. I tamo postoje ljudi koji Crnu Goru doživljavaju kao svoj jedini izbor.
Ali to vješto kriju.
MARKOVIĆ: Možda nijesu u mogućnosti da to pokažu, budući da njihov predsjednik očito vlada prostorom. Nije pametno odbaciti petnaestak hiljada suverenističkih glasova zbog onoga što radi Dritan Abazović.
Ne mogu da razumijem dovođenje u pitanje orijentacije stranke na čijem sam čelu. Svaki dan, svaki sat svog i političkog i drugog života usmjeren je prema Crnoj Gori i njenom interesu. Besmisleno je da me patriotizmu i odanosti državi uče oni koji su bili miljama daleko kada Crna Gora obnavljala državnost i kada je njeno ime vraćeno na mapu država svijeta.
Hoće li SEP u Podgorici podržati aktuelnog gradonačelnika u slučaju da stranka Milana Kneževića izađe iz vlasti?
MARKOVIĆ: Tu sam informaciju nedavno čuo od Milana Kneževića, što dovoljno govori o njenoj ozbiljnosti. SEP neće „uskakati“ u vlast i spašavati bilo koga. Bude li u prilici, gradiće bolju vlast i u Podgorici i u Crnoj Gori. To znači vlast u javnom interesu, bez loših partijskih praksi, bez kompromisa sa revizionistima, sa onima koji ne priznaju Crnu Goru, koji je ruše i mijenjaju njenu istoriju.
„ZAŠTO SE ĐUKANOVIĆ I JA NIJESMO POZDRAVILI“
Opisujući svoj odnos sa bivšim predsjednikom Milom Đukanovićem, nedavno ste kazali da ste samo poznanici i bivši prijatelji. Jeste li morali to da kažete? Kada ste postali bivši?
MARKOVIĆ: Nemam razloga da bilo što tajim. Izjava koju citirate može se tumačiti na različite načine.
Kako?
MARKOVIĆ: Ako se sa nekim ne viđate, ako nemate kontakt, ako ne dijelite ono što vezujete za porodične, lične i šire interese, onda nije prijateljstvo. To smo vrijeme ostavili iza sebe.
Veoma poštujem zasluge i doprinos gospodina Đukanovića opstanku i trasiranju evropskog puta Crne Gore. Mnogo toga dobrog smo zajedno uradili, što se ne može ni negirati, ni promijeniti. Međutim, izlaskom iz DPS-a, promijenili su nam se prioriteti.
Jeste li razgovarali sa gospodinom Đukanovićem prije nego ste osnovali SEP? Jeste li ga o tome obavijestili? Je li se on Vama javio?
MARKOVIĆ: Ne. Već sam rekao da o tome ni sa kim nijesam razgovarao, ni u Crnoj Gori, ni izvan nje. Ipak, bio sam spreman da objasnim razloge i opredjeljenje svima koji su bili zainteresovani. Posvećenost SEP-u nije razlog da bilo kome okrenem leđa, da ga progonim ili mrzim.
Kao i Milo Đukanović, prisustvovali ste nedavnoj podgoričkoj promociji knjige Miodraga Vlahovića. Jeste li se pozdravili?
MARKOVIĆ: Došao sam ranije, on kasnije. Nijesmo se vidjeli… Ne, nijesmo se pozdravili.
Danas u 20 časova i 19 minuta na sjevernoj hemisferi počinje jesen, a u isto vrijeme na južnoj Zemljinoj polulopti počinje proljeće.
Ovaj datum označava jesenju ravnodnevicu, dan kada su dan i noć gotovo jednako dugi.
Od danas će dani postajati sve kraći, a noći duže.
U Crnoj Gori na sjeveru jutros u nižim predjelima mjestimično moguća magla ili niska oblačnost. Tokom dana sunčano i toplo. Vjetar uglavnom slab, promjenljiv. Najviša temperatura do 28 stepeni.
U južnim i centralnim predjelima sunčano i tokom dana toplo. Vjetar uglavnom slab, promjenljiv. Najviša temperatura do 32 stepena.
Za sedam mjeseci ove godine ostvareno je 265 GWh gubitaka u distributivnoj i prenosnoj mreži, pokazuju podaci koje su „Danu“ dostavili iz Crnogorskog elektrodistributivnog sistema (CEDIS) i Crnogorskog elektroprenosnog sistema (CGES). Trošak nabavke električne energije za pokrivanje gubitaka koštao je 27 miliona eura.
U distributivnoj mreži tehnički gubici su iznosili 189,3 GWh.
– Procenat ostvarenih gubitaka u ovom periodu je iznosio 10,05 odsto, što govori o daljem trendu smanjenja gubitaka u distributivnoj mreži. Za nabavku električne energije za pokrivanje gubitaka je u ovom periodu utrošeno oko 19 miliona eura. Gubici su nabavljeni po ugovoru koji je zaključen krajem 2024. godine, za sve potrebne količine gubitaka u distributivnoj mreži za 2025. godinu, po cijeni od 104,15 €/MWh – precizirali su iz CEDIS-a.
Iz CGES-a su nam kazali da su gubici u prenosnom sistemu iznosili 76,11 GWh, dok je trošak nabavke električne energije za pokrivanje gubitaka bio 7.988.900 eura.
– Procenat gubitaka el. energije u tom periodu iznosio je 1,58 odsto. Podaci o udjelu tranzita u ukupnim gubicima još nijesu dostupni, ali očekujemo da će biti na približno istom nivou kao u prethodnoj godini – naveli su iz CGES-a.
„Dan“ je nedavno objavio da su gubici na mreži u prošloj godini iznosili 328,4 GWh, te da je to potrošače koštalo preko 50 miliona eura. To znači da su za 19 mjeseci gubici potrošače koštali 77 miliona eura.
U prošloj godini u distributivnom sistemu gubici su iznosili 328,4 GWh, a u prenosnom 143,23 GWh, što je u novcu za distributivnu mrežu koštalo nešto manje od 32 miliona, a za prenosnu mrežu 18,8 miliona eura. Ukupni gubici u distributivnom sistemu u 2024. godini iznosili su 10,51 odsto, dok su u prenosnom sistemu bili 1,56 odsto.
Iz CEDIS-a su nam kazali da su gubici u elektrodistributivnom sistemu jedan od ključnih elemenata koji ukazuje na stepen ekonomičnosti poslovanja i kvaliteta obavljanja djelatnosti distribucije električne energije.
– Iz tog razloga, smanjenje nivoa gubitaka električne energije u distributivnoj mreži (DM) jedan je od prioritetnih poslovnih ciljeva CEDIS-a. S tim u vezi bismo naglasili da je procenat gubitaka u DM u konstantnom padu, a da je u 2024. godini bio na rekordno niskom nivou i iznosio je 10,51 odsto, što je značajno smanjenje u odnosu na, recimo, 2019. godinu, kada su oni iznosili 13,1 odsto. Gubici električne energije u distributivnom sistemu jednaki su razlici energije koja je ušla u mrežu i energije predate (fakturisane) kupcima i dijele se na tehničke i komercijalne. Regulatorna agencija za energetiku odobrava trošak nabavke samo opravdanih (tehničkih) gubitaka dobijenih na osnovu studije gubitaka, dok ostali komercijalni gubici padaju isključivo na teret CEDIS-a – kazali su nam iz te energetske kompanije.
Električna energija za pokrivanje gubitaka u distributivnom sistemu za 2024. godinu nabavljena je po cijeni od 100,59 €/MWh.
– Ukupni trošak nabavke električne energije za pokrivanje gubitaka u 2024. godini iznosio je nešto manje od 32 miliona eura – naveli su iz CEDIS-a.
Iz operatora prenosnog sistema, CGES-a, kazali su nam da su troškovi po osnovu nabavke gubitaka iznosili 18.763.343 eura.
– Potrebno je napomenuti da su gubici u prenosnom sistemu zapravo tehnički gubici, koji su neizbježni u sistemu prenosa električne energije. Iz ukupne sume gubitaka u prenosnom sistemu izdvajaju se gubici nastali po osnovu tranzita koji su u 2024. godini iznosili 33,348 GWh (23,3 odsto od ukupnih gubitaka). Po tom osnovu, CGES je prihodovao 5.333.682 eura od strane drugih operatera prenosne mreže, pa se za isti iznos umanjuju troškovi gubitaka koji snose korisnici prenosnog sistema. Procenat gubitaka električne energije u odnosu na energiju koja je ušla u prenosni sistem (9225,6 GWh), iznosio je 1,55 odsto. Ako uporedimo ovo sa procentom gubitaka u ostalim prenosnim sistemima evropske interkonekcije, možemo slobodno istaći da je ovo odličan rezultat koji je posljedica dobrog i efikasnog upravljanja prenosnom mrežom – istakli su iz CGES-a.
Saobraćaj se na većini puteva u zemlji obavlja uz povoljne uslove za vožnju. Izuzetak su pojedine dionice u sjevernim predjelima gdje magla smanjuje vidljivost. Savjetuje se oprezna vožnja i poštovanje pravila saobraćaja.
Na putevima na kojima se izvode radovi izmijenjen je režim vožnje.
Zbog protesta na Cetinju (Kruševo ždrijelo) obustava saobracaja od 17.20 do 20.30. casova.
Na regionalnom putu R-10 Đurđevića Tara – Mojkovac, u mjestu Sokolovina na snazi je totalna obustava saobraćaja za sve vrste vozila zbog odronjavanja stijenske mase u okviru sanacije kritične tačke Sokolovine .
Na magistralnom putu M-2 dionica Ribarevine-Poda i Poda-Berane saobraćaj se od 18.09.2025 godine do 30.09.2025.godine obustavlja za sve vrste vozila u terminima od 9.00 do 13.00 i od 15.00 do 19.00 sati.
Do 1.10.2025 godine, zbog izvodjenja radova na rekonstrukciji regionalnog puta R-29 Bar-Kamenički most-Krute dolaziće do obustave saobraćaja za sve vrste vozila u terminima od 8.00 do 11.00 i od 13.00 do 16.00 sati.
Dana 23.09.2025 godine u vremenskom intervalu od 09.00 do 10,00 sati odobrava se potpuna obustava saobraćaja za sve vrste vozila ,zbog izvodjenja radova na uklanjanju čempresa uz magistralni put M-2 dionica Petrovac -Golubovci u naselju Bijelo Polje.
Totalna obustava saobraćaja magistralnog puta M-6 Pljevlja – Djurdjevića Tara na dijelu iznad skretanja za Termoelektranu Pljevlja
Dana 23.09.2025 godine izvodiće se radovi na poprečnom prekopavanju magistralnog puta M-6 Pljevlja -Djurdjevića Tara, na dijelu iznad skretanja za Termoelektranu Pljevlja. Vršiće se totalna obustava saobraćaja na toj dionici magistralnog puta i preusmjeravanje vozila na alternativni putni pravac,odnosno na lokalni put koji prolazi pored kopa Rudnika uglja Pljevlja.
Privremeno se od 29.07.2025. godine do završetka radova odobrava promjena režima saobraćaja sa dvosmjernog na naizmjenično odvijanje saobraćaja, zbog izvodjenja radova na adaptaciji kosine na magistralnom putu M-2 dionica Sotonići-Virpazar, u mjestu Virpazar. Radovi se izvode u vremenu od 24 casa do 06.00 casova.
Zbog izvodjenja radova na rekonstrukciji saobraćajnice Petnjica-Bioča odobrava se promjena režima saobraćaja sa dvosmjernog na naizmjenično odvijanje saobraćaja kao i povremenu totalnu obustavu saobraćaja ne dužu od 60 minuta na mjestima izvodjenja radova u periodu od 13.09.2025.godine do 30.09.2025.godine.
Od 22.09.2025 godine do završetka radova saobraćaj će se obavljati jednom trakom naizmjenično zbog izvodjenja radova u trupu magistralnog puta M-2 dionica Bijelo Polje(obilaznica)-Barski most na desnoj kolovoznoj traci u mjestu Nikoljac.
Za period od 22.09.2025godine do 26.09.2025 godine odobrava se promjena režima saobraćaja sa dvosmjernog na naizmjenično odvijanje saobraćaja zbog geodetskih istraživanja terena za potrebe modernizacije zeljezničke rute 4 ,pruga Podgorica-Bar,na magistralnom putu M-2 Virpazar 2 -Golubovci ,lokalitet Virpazar.
Za period od 01.08.2025. god do 30.09.2025. god odobrava se promjena režima saobraćaja sa dvosmjernog na naizmjenično odvijanje saobraćaja, zbog radova, na magistralnom putu M-2 dionica Lepenac-Ribarevina.
Na magistralnom putu M-3 dionica Plužine – Jasenovo Polje, lokalitet Zaborje – Jasenovo Polje saobraćaj se obavlja naizmjenično jednom trakom na mjestima izvodjenja radova i regulisan je svjetlosnom saobraćajnom signalizacijom.
Zbog izvodjenja radova na izgradnji bulevara biće saobraćaj obustavljen u ulici Vojislavljevića-Podgorica od 03.06.2025.godine. Saobraćaj će se odvijati alternativnim putnim pravcima u skladu sa postavljenom saobraćajnom signalizacijom.
Na magistralnom putu M-6 dionica Pljevlja-Djurdjevića Tara odobrava se promjena režima saobraćaja sa dvosmjernog na jednosmjerni na mjestu izvodjenja radova od 10.04.2025.godine pa do završetka radova.
U periodu od 09.06.2025 pa do završetka radova u vremenskom intervalu od 07.00 do 17.00 sati odobrava se povremena promjena režima saobraćaja sa dvosmjernog na jednosmjerni zbog izvodjenja radova na sanaciji klizišta „Provalija“na magistralnom putu M-6 dionica Žabljak-Šavnik.Saobraćaj je regulisan semaforskom signalizacijom.
Privremeno se do 9.10.2025. god odobrava promjena režima saobraćaja sa dvosmjernog na naizmjenično odvijanje saobraćaja zbog izvodjenja radova na rekonstrukciji prilaznih saobraćajnica mostu Djurdjevica Tara.
Privremeno se od 04.08.2025. god do 05.10.2025. odobrava promjena režima saobraćaja sa dvosmjernog na naizmjenično odvijanje saobraćaja zbog izvodjenja radova na rekonstrukciji mosta Djurdjevica Tara na mag. putu M-6 dionica Žabljak -Pljevlja.
Zbog izvodjenja radova na redovnom održavanju kolovoza i sistema na auto-putu „Princeza Ksenija“ od 15. septembra 2025. godine vršiće se mjestimično zatvaranje po jedne saobraćajne trake duž trase auto-puta u smjeru Smokovac-Mateševo. Neophodan je dodatan oprez i poštovanje postavljene saobraćajne signalizacije.
Zbog potrebe transporta opreme za vjetroelektranu „Gvozd“ izvodiće se radovi na adaptaciji magistralnih puteva M-1 dionica Bar-Sutomore, M-1.1 dionica Sutomore-Virpazar, M-2 dionica Virpazar-Podgorica, M-3 dionica Podgorica-Danilovgrad-Nikšić, M-6 dionica Nikšić-Jasenovo Polje-Šavnik (opštine Bar, Zeta, Podgorica, Danilovgrad, Nikšić i Šavnik).
Intenzitet saobraćaja je umjeren do pojačan
U protekla 24 sata na putevima u zemlji dogodilo se 16 saobraćajnih nezgoda,u kojima su 4 osobe zadobile teže a 6 osobe lakse povrede.
Auto moto savez Crne Gore pruža učesnicima u saobraćaju tehničku pomoć na javnim putevima koja podrazumijeva pružanje usluge pomoći na putu, otklanjanje manjih kvarova i besplatnog šlepanja vozila do prvog servisa za sva vozila registrovana u Crnoj Gori.
Privremeno se za period od 8.08.2025. god do 5.10.2025.god odobrava promjena rezima saobracaja sa dvosmjernog na naizmjenicno odvijanje saobracaja ne duze od 10 min na mjestu izvodjenja radova zbog izvodjenja radova na poboljsanju bezbjednosti saobracaja u zonama pjesackih prelaza obnova i popravka svjetlosne saobracajne signalizacije na sledecim putnim pravcima
Regulacije: – Raskrsnica puta M-6 i R-18, Pljevlja, lokacija 1, – Raskrsnica puta M-6 i R-11, Pljevlja, lokacija 2, – Raskrsnica puta R-18 i R-3, Pljevlja, lokacija 3, – Raskrsnica puta M-6 i lokalni put, Žabljak (Hotel Enigma), lokacija 4, Raskrsnica puta M-6 i R-20, Žabljak (Hotel Izvor), lokacija 5, – Raskrsnica puta M-6 i R-20, Šavnik, lokacija 6, – Raskrsnica puta M-7 i M-8 (Lipci), Vilusi, lokacija 7, – Raskrsnica puta M-3 i R-23, Bogetići, lokacija 8, – Raskrsnica puta M-2 i R-21, Mioska, lokacija 9, – Raskrsnica puta M-3 i R-16, Plužine, lokacija 10, – Raskrsnica puta M-1 i M-2, Petrovac, lokacija 11, – Raskrsnica puta M-8 i R-8, Grahovo, lokacija 12.
Informativni centar zajedno sa službom pomoći na putu na usluzi je gradjanima 24 sata. Informacije se mogu dobiti putem telefona 19807, 020234999 i 063239987.
Да бисмо пружили најбоље искуство, користимо технологије попут колачића за чување и/или приступ информацијама о уређају. Сагласност са овим технологијама ће нам омогућити да обрађујемо податке као што су понашање при прегледању или јединствени ИД-ови на овој веб локацији. Непристанак или повлачење сагласности може негативно утицати на одређене карактеристике и функције.
Функционално
Увијек активан
Техничко складиштење или приступ је стриктно неопходан за легитимну сврху омогућавања коришћења одређене услуге коју изричито захтева претплатник или корисник, или за једину сврху обављања преноса комуникације преко електронске комуникационе мреже.
Преференце
Техничко складиштење или приступ су неопходни за легитимну сврху чувања преференција које не захтевају претплатник или корисник.
Статистика
Техничко складиште или приступ који се користи искључиво у статистичке сврхе.Техничко складиште или приступ који се користи искључиво у анонимне статистичке сврхе. Без судског позива, добровољне сагласности од стране вашег Интернет провајдера или додатне евиденције треће стране, информације сачуване или преузете само за ову сврху се обично не могу користити за вашу идентификацију.
Маркетинг
Техничко складиште или приступ су потребни за креирање корисничких профила за слање реклама или за праћење корисника на веб локацији или на неколико веб локација у сличне маркетиншке сврхе.
