Turski preduzetnik Mehmet Jašar Džoškun, koji je danas uhapšen u Istanbulu zbog sumnje da je nelegalno sagradio rezidenciju srušenu u zemljotresu, formirao je kompaniju u Budvi i pokrenuo ozbiljne investicije. Džoškun je uhapšen danas na aerodromu u Istanbulu zbog sumnje da je pokušao avionom da bježi za Crnu Goru.
Braća Mehmet Jašar Džoškun i Husein Jalčin Džoškun (prema pisanju portala karadaghaber.me) sagradili su u zemljotresu porušenu rezidenciju u Hataju, a imaju kompanije i građevinski biznis u Budvi.
Proje için hazırlanan ÇED tanıtım dosyasında projede deprem bölgesinde olması dolayısıyla Deprem Yönetmeliği'ne uyulacağı taahhüt edildi. Ve ÇED gerekli değildir kararı alındı. Rezidans daha bitmeden pek çok emlak sitesinde övgüler dizildi. Bittiğinde tamamı satılmıştı bile. pic.twitter.com/Bf9tjy9ndL
U Turskoj i Crnoj Gori funkcioniše kompanija „Antis“ čiji su osnivači braća Džokšun.
Po podacima iz onlajn baze podataka, Mehmet je vlasnik pet odsto, a Husein 95 odsto firme „Antis Montenegro“. Firma je zaključila više ugovora o gradnji sa državnim organima Crne Gore, uključujući i Ministarstvo ekologije.
Firma pruža tehničke i pravne usluge o pitanjima kao što su dobijanje boravišne dozvole i državljanstvo. Kompanija gradi i stanove u Budvi.
Rezidencija koja se srušila u zemljotresu u Turskoj, koji se desio 6. februara imala je 13 spratova i sastojala se od 250 stanova. Stadalo je na stotine ljudi.
Hatay’da çöken ve 250 daireden oluşan Rönesans Rezidans’ın, Mimar Mehmet Yaşar Coşkun ile İTÜ İnşaat Mühendisi mezunu kardeşi Hüseyin Yalçın Coşkun ait Antis Yapı şirketi tarafından inşa edildiği anlaşıldı. Coşkun kardeşler 2017'den itibaren faaliyetlerini Karadağ’a kaydırdı. pic.twitter.com/T0N9aYUr9B
Turski ministar pravde Bekir Bozdag saopštio je u četvrtak da je pokrenuta sudska istraga zbog srušenih zgrada tokom zemljotresa.
Istražitelji će nastojati da utvrde odgovornost onih koji su gradili zgrade ili snose bilo kakvu odgovornost za njihovo rušenje u 10 najteže pogođenih turskih provincija, najavljuje ministar.
„Oni koji su krivi za nemar, greške i oni koji su odgovorni za razaranja nakon zemljotresa biće identifikovani i odgovaraće pred pravosuđem“, rekao je ministar pravde Bekir Bozdag.
Predsjednik Demokratske Crne Gore Aleksa Bečić kazao je da Pokret “Evropa sad” zatvorila vrata za eventualni dogovor oko zajedničkog nastupa na predsjedničkim izborima, te da se njegova stranka priprema da na sjednici Glavnog odbora utvrde svog kandidata.
“Saradnju su odbili oni, a ne mi. Za sve eventualne posljedice takvih odluka, ili neku vrstu eventualne odgovornosti treba pitati njih, a ne mene. Mi smo vrata otvorili, kao štio ste vidjeli. Ta vrata su sa njihove strane zatvorena, tu nekih novih momenata nema. Tako da se mi, kao odgovorna partija, saglasno zaključcima Predsjedništva Demokratske pripremamo da na sjednici glavnog odbora utvrdimo kandidata Demokrata za predsjednika Crne Gore”, rekao je Bečić za Novu M.
Bečić je poručio da njegova partija uvijek ide u izbornu trku idemo da pobijede.
“Mi se nijesmo ni osnovali da bi dobili 10, 15, ili 20 odsto podrške, već da bi pobijedcili DPS. I uspjeli smo u tome. I ovoga puta učestvujemo u izbornoj utakmici da bi pobijedili. Definitivno, onaj ko je pozvao na objedinjavanje građanskih snaga, ima viziju građanske Crne Gore. A ta vizija je sigurno pobjednička”, rekao je Bečić za Novu M.
On je istakao da prave i analize, imaju terenski rad i istraživanja, ali prije svega, kako kaže, gledaju u sve onmo što su uradili u prethodnih osam godina.
“Naš građanski karakter, vizija građanske Crne Gore, čistina, principijelnost, dosljednost, utemljenost, obezbjeđuje nam da svakog građanina Crne Gore možemo pogledati u oči i zajedno sa najvećim brojem građana možemo izvojevati još jednu pobjedu”, naglasio je Bečić.
Na pitanje kakvu kampanju očekuje, Bečić je rekao da se dalo za očekivati da imamo neku vrstu negativne kampanje.
“To nije ništa novo. To je viđeno u svim dosadašnjim izbornim procesima u Crnoj Gori. Na to moramo svi biti spremni i pripremljeni, a kada se kandidujete za neku funkciju očekuje se da imate taj nivo spremnosti “, naglasio je Bečić, dodajući da će Demokrate isključivo voditi pozitivnu kampanju.
Danas je donijeta prvostepena nepravosnažna odluka u postupku ekstradicije Duška Kneževića Crnoj Gori.
Crna Gora je zatražila pred u sudom u Londonu izručenje dr Duška Kneževića u julu 2019. godine.
“Danas je glavni sudija u Vestminsterskom sudu, Pol Goldspring odlučio da slučaj dr Kneževića pošalje državnom sekretaru kako bi dobio odobrenje”, navodi pravni tim Kneževića..
Pravni tim Kneževića razočaran je odlukom sudije i uložiće žalbu čim za to bude mogućnosti.
“Proces podrazumijeva još četiri instance uključujući odluke apelacionog, a nakon toga i vrhovnog suda u Londonu gde će se razmatrati zakonitost odluke, svi izvedeni dokazi, kao i ispravnost samog prvostepenog postupka. Nakon vrhovnog suda, krajnje odobrenje donosi državni sekretar. Žalbeni proces će biti dug i može trajati godinama. Uvjereni smo da će pravda biti zadovoljena”, poručuju.
Apelacioni sud Crne Gore ukinuo je presudu Višeg suda protiv bivšeg gradonačelnika Podgorice Miomira Mugoše u slučaju “Carine”, saopšteno je iz tog suda. To znači da će se Mugoši ponovo suditi pred prvostepenim sudom.
Podsjetimo Viši sud u Podgorici u maju 2022. oslobodio je optužbi bivšeg gradonačelnika Podgorice Miomira Mugošu u slučaju prodaje gradskog zemljišta kompaniji Carine. Prvostepenu presudu je izrekla sutkinja Vesna Pean.
Pean je u obrazloženju presude tada navela da nema dokaza da je Mugoša uticao na to da se donese odluka o prodaji „Carinama“ po cijeni od 165 eura. Mugoša se optužnicom teretio za zloupotrebu službenog položaja, odnosno da je gradski budžet oštetio za 6,7 miliona eura.
Apelacioni sud Crne Gore je nakon sjednice vijeća 7. februara donio rješenje kojim je uvažio žalbu Specijalnog državnog tužilaštva i povodom te žalbe i po službenoj dužnosti ukinuo presudu Višeg suda u Podgorici i predmet vratio prvostepenom sudu na ponovno suđenje.
“Presudom Višeg suda u Podgorici od 27.05.2022. godine optuženi Miomir Mugoša oslobođen je je optužbe da je izvršio krivično djelo – zloupotreba službenog položaja iz čl.416 st.3 u vezi st.1 Krivičnog zakonika Crne Gore iz razloga što po ocjeni prvostepenog suda nije dokazano da je optuženi Miomir Mugoša učinio krivično djelo za koje je optužen”, saopštio je Apelacioni sud.
Odlučujući o žalbi Specijalnog državnog tužilaštva Crne Gore i po službenoj dužnosti, vijeće Apelacionog suda utvrdilo je da su u prvostepenom postupku, kako navode, učinjene bitne povrede odredaba krivičnog postupka iz kojih razloga je prvostepena presuda morala biti ukinuta.
“Po ocjeni Apelacionog suda prvostepeni sud je prilikom donošenja pobijane presude i u samoj presudi počinio bitne povrede odredaba krivičnog postupka na koje se dijelom ukazuje žalbom Specijalnog državnog tužilaštva, a koje je dijelom utvrdio i ovaj sud koje se sastoji u tome da u prvostepenoj presudi nijesu navedeni razlozi o odlučnim činjenicama, razlozi koji su dati su potpuno nejasni i u znatnoj mjeri protivrječni, a u pogledu odlučnih činjenica postoji znatna protivrječnost između onoga što se navodi u razlozima presude o sadržini isprava i samih tih isprava”, navodi se u presudi Apelacionog suda.
Naloženo je prvostepenom sudu da u ponovljenom postupku otkloni bitne povrede iz rješenja Apelacionog suda, nakon čega će biti u mogućnosti da donese novu i na zakonu zasnovanu presudu.
„Lično, iako su to nadležnosti drugih institucija mislim da bi Knežević bio zanimljiv svedok saradnik, za sve što je i ranije iznio u javnosti, a što je dosta uzburkalo i političke vode i dao doprinos nekoj vrsti istine. Mislim da ako bi imao taj status, ne pretendujem, to bi bilo jako zanimljivo, jer se to desilo u periodu kad su se desile brojne privatizacije u Crnoj Gori“, rekao je Abazović.
Turska je godinama iskušavala sudbinu, jer nije primenjivala savremene građevinske propise, dok je dozvoljavala, a u nekim slučajevima i ohrabrujući, bum nekretnina u područjima podložnim zemljotresima, kažu stručnjaci.
Eksperti za geologiju i inženjering su upozoravali na nemar u primjeni propisa mnogo prije ovonedjeljnog razornog zemljotresa u kome je sravnjeno sa zemljom na hiljade zgrada i poginulo više od 21 hiljada ljudi u Turskoj i Siriji.
„Ovo je katastrofa izazvana lošom gradnjom, a ne zemljotresom“, rekao je za AP Dejvid Aleksander, profesor planiranja u vanrednim situacijama na Univerzitetskom koledžu u Londonu.
Opšte je poznato da su mnoge zgrade u oblastima pogođene posljednjim zemljotresom izgrađene od nekvalitetnog materijala i metodama koje često nijesu bile u skladu sa vladinim standardima, rekao je Eiup Muhcu, predsjednik Komore arhitekata Turske.
„Građevinski fond u tom području bio je slab i nestabilan, uprkos realnosti zemljotresa“, kazao je Muhcu.
Problem je uglavnom ignorisan, kažu stručnjaci, jer bi njegovo rješavanje bilo skupo, nepopularno i sputavalo građevinski sektor kao pokretača ekonomskog rasta u zemlji.
Naravno, uzastopni zemljotresi koji su srušili ili oštetili najmanje 12.000 zgrada bili su izuzetno snažni i njihova snaga je uvećana, jer su se desili na malim dubinama.
Prvi zemljotres jačine 7,8 stepeni po Rihterovoj skali dogodio se u 4:17 ujutro, zbog čega je ljudima bilo još teže da pobjegnu iz svojih zgrada dok se zemlja snažno tresla.
Predsjednik Turske Redžep Tajip Erdogan je priznao „nedostatke“ u odgovoru na zemljotres.
Stručnjaci kažu da iako Turska na papiru ima građevinske propise koji ispunjavaju standarde za zaštitu od zemljotresa, oni se veoma rijetko primjenjuju.
Kahramanmaraš ((Foto: Anadolija))
„Oni koji su bili nemarni, krivi i odgovorni za razaranja nakon zemljotresa snosiće posljedice“, rekao je ministar Bekir Bozdag.
Međutim, nekoliko eksperata je reklo da svaka ozbiljna istraga o uzrocima slabog sprovođenja građevinskih propisa mora da ozbiljno obuhvati politiku Erdogana, kao i regionalnih i lokalnih zvaničnika, koji su nadgledali i promovisali građevinski bum koji je pomogao u pokretanju ekonomskog rasta.
Vladina agencija 2018. priznala da je oko 13 miliona stanova građeno van propisa
Neposredno prije posljednjih predsjedničkih i parlamentarnih izbora u Turskoj 2018. godine, vlada je predstavila sveobuhvatan program za amnestiju kompanija i pojedinaca odgovornih za određena kršenja građevinskih propisa u zemlji.
Plaćanjem kazne, prekršioci bi mogli da izbjegnu obavezu da zgrade dovedu u sklad sa pravilima. Takve amnestije su koristile i prethodne vlade uoči izbora.
Kao dio tog programa amnestije, vladina agencija odgovorna za sprovođenje građevinskih propisa priznala je da više od polovine svih zgrada u Turskoj — što čini oko 13 miliona stanova — nije u skladu sa propisanim standardima.
Vrste prekršaja koje je u tom izveštaju navelo Ministarstvo životne sredine i urbanizacije bile su širokog spektra, uključujući kuće izgrađene bez dozvola, zgrade u kojima su neovlašćeno dodavani spratovi ili prošireni balkoni, kao i postojanje takozvanih skvoter kuća, odnosno nekvalitetnih i ilegalnih građevina, u kojima žive porodice sa niskim prihodima.
U izvještaju nije precizirano koliko je zgrada prekršilo propise koji se odnose na zaštitu od zemljotresa.
„Građevinska amnestija ne znači da je zgrada čvrsta“, rekao je 2019. Murat Kurum, čelnik Ministarstva životne sredine i urbanizacije.
Komora geoloških inženjera Turske je objavila 2021. je seriju izvještaja u kojima je upozorila na stanje postojećih zgrada i nove gradnje u oblastima koje su sravnjene u zemljotresu ove nedjelje, uključujući Kahramanmaras, Hataj i Osmanije.
Komora je pozvala vladu da sprovede studije kako bi osigurala da su zgrade u skladu sa pravilima i izgrađene na sigurnim lokacijama.
Godinu dana ranije, Komora je objavila izvještaj kritikujući politiku „građevinske i amnestije u sirotinjskim četvrtima“ kao opasnu, upozoravajući da bi „ravnodušnost prema bezbjednosnoj kulturi u cilju zaštite od katastrofa“ dovela do stradanja koja se mogu spriječiti.
Od 1999. godine, kada su dva snažna zemljotresa pogodila sjeverozapad Turske, u blizini Istanbula — u jačem je poginulo oko 18.000 ljudi — građevinski propisi su pooštreni i proces urbane obnove je u toku.
Ali, ta poboljšanja se izvode sporo, posebno u siromašnijim gradovima.
„Graditelji obično koriste materijale slabijeg kvaliteta, angažuju manje profesionalaca da nadgledaju projekte i ne pridržavaju se raznih propisa da bi smanjili troškove“, kaže Muhcu, predsjednik Komore arhitekata u zemlji.
Kupovan „građevinski mir“ da se osiguraju glasovi
On je rekao da je takozvani „građevinski mir“ od strane turske vlade uveden prije opštih izbora 2018. kao način da se osiguraju glasovi, u stvari, legalizovao nesigurne zgrade.
„Plaćamo to hiljadama mrtvih, uništavanjem hiljada zgrada i ekonomskim gubicima“, rekao je Muhcu.
Čak i nove stambene zgrade koje se oglašavaju kao bezbjedne bile su razorene u zemljotresu.
U provinciji Hataj, gdje su žrtve bile najveće, a aerodromska pista i dvije javne bolnice su uništene, preživjeli Bestami Džoskuner je rekao da je video mnoge nove zgrade, čak i „blistave“ nove zgrade koje su se srušile.
U Antakiji, istorijskom gradu u Hataju, srušila se zgrada od 12 spratova sa 250 stanova koja je završena 2013. godine, ostavljajući nebrojeni broj mrtvih ili još uvijek zarobljenih živih.
Rezidencija „Ronesans“ se smatrala jednom od „luksuznih“ zgrada u toj oblasti, prema izvještajima turskih medija, a na društvenim mrežama je reklamirana kao „djelić raja“.
Uništena je i zgrada u Antakiji „Guclu Bahce“, koja je počela da se gradi 2017. i otvorena sa velikom pompom 2019. godine na ceremoniji kojoj su prisustvovali gradonačelnik Hataja i drugi lokalni zvaničnici, navodi se na sajtu za provjeru činjenica Dogrulukpaii.
U Malatiji, potpuno novi Asur stanovi — koji se reklamirani kao otporni na zemljotres — pretrpjeli su štetu u prvom zemljotresu, ali su stanovnici ostali nepovrijeđeni.
Neki stanari koji su se vratili u zgradu da pokupe stvari uspjeli su da pobjegnu kada je došlo do drugog potresa, zbog čega je zgrada skliznula na jednu stranu, prema video snimku prikazanom na TikTok-u i potvrđenom veb-sajtom Teiit za provjeru činjenica.
Erdogan hvalio građevinski bum u posljednje dvije decenije
Razaranja širom Turske dolazi u osjetljivom trenutku za predsjednika Erdogana, koji se suočava sa neizvesnim ishodom parlamentarnih i predsjedničkih izbora u maju usred ekonomskog pada i visoke inflacije.
Erdogan redovno hvali građevinski bum u zemlji u posljednje dvije decenije, uključujući nove aerodrome, puteve, mostove i bolnice, kao dokaz svog uspjeha u više od dvije decenije na vlasti.
Tokom obilaska razorenog područja u srijedu i četvrtak, Erdogan je obećao da će obnoviti uništene zgrade u toku godine.
„Znamo kako da radimo ovaj posao“, rekao je on.
„Mi smo vlada koja se dokazala po ovim pitanjima,“ dodao je turski predsjednik.
Spasioci koji su izvukli bebu, odmah su ga umotali u termo ćebe. Na fotografijama koje su obišle svijet, vidi se i njegova uplakana majka koju su spasioci iznijeli na nosilima zbog moguće povrede kičme.
(VIDEO) Rescue teams pull alive a newborn baby and her mother from quake debris in Türkiye pic.twitter.com/sfOpuGOkeS
Zdravstveno stanje mame i bebe nije poznato, kao ni kako su uspjeli da prežive u urušenoj zgradi.
Gradonačelnik Istanbula Ekrem Imamoglu, čiji timovi učestvuju u akciji spasavanja ljudi zatrpanih u ruševinama izazvanim razornim zemljotresom u ponedjeljak, napisao je na Tviteru da su beba i majka izvučeni iz ruševina u Samandagu.
Kako mediji navode, mali Jagiz je pola svog života proveo u ruševinama.
Zemljotres koji je odnio više od 22.000 života dogodio se u ponedjeljak 06.02. Dječak je rođen krajem januara ili na samom početku februara, a obzirom da je nekoliko dana po rođenju bio u bolnici sa majkom, najveća prirodna katastrofa koja je pogodila Tursku zatekla ga je možda i prvog dana po dolasku u svoj dom.
To je u Bojama jutra rekao v.d. direktora Fonda PIO Ranko Aligrudić.
Rekao je da cifre nisu konačne i da to ne mogu biti dok se ne izvrši isplata penzija.
“Može se desti da imamo priliv novih penzionera sa malo povećanim iznosima koji mogu da povećaju taj prosjek. Ovo je prvo redovno usklađivanje, propisano zakonom, a biće ih još dva”, rekao je on.
Objašnjava da se usklađivanja vrše na osnovu statističkih podataka koje objavljuje Monstat – indeksa rasta potrošačkih cijena i indeksa rasta zarada.
“Uporedni period je prethodni kvartal u odnosu na kvartal koji mu prethodi. To je kratak period”.
Rekao je i da će sasvim biti isplate jednokratne pomoći za one sa najnižim primanjima u iznosu od 250 eura, novcem koji će dati EU.
“Čim ti novci budu operativni Fond PIO je spreman da ih pusti u isplatu”, naveo je Aligrudić.
„U završnoj fazi, sa dobijenim građevinskim dozvolama, nalaze se fotonaponske elektrane sa instalisanom snagom preko 400 megavata“, rekao je Bekteši novinarima.
Kako je istakao, to je rekordan broj fotonaponskih elektrana koje će se graditi u Sjevernoj Makedoniji do sada.
Bekteši je napomenuo da je interesovanje za izgradnju solarnih elektrana znatno povećano, posebno nakon što su olakšani uslovi i postupci za dobijanje dozvola.
Zamjenik predsjednika Pokreta „Evropa sad“ i kandidat za gradonačelnika Glavnog grada Jakov Milatović poručio je da su se stvorili uslovi za početak rada za bolju i ljepšu Podgoricu.
On je na Fejsbuku objavio zajedničku fotografiju iz jednog lokala sa Jelenom Borovinić-Bojović, Lukom Rakčevićem i Danilom Šaranovićem – nosiocima lista na prethodnim Lokalnim izborima u Podgorici.
„Uprkos svim opstrukcijama, stvorili su se uslovi da zajedničkim snagama, onako kako građani očekuju od nas, konačno krenemo da radimo za bolju i ljepšu Podgoricu“, napisao je Milatović na Fejsbuku.
Да бисмо пружили најбоље искуство, користимо технологије попут колачића за чување и/или приступ информацијама о уређају. Сагласност са овим технологијама ће нам омогућити да обрађујемо податке као што су понашање при прегледању или јединствени ИД-ови на овој веб локацији. Непристанак или повлачење сагласности може негативно утицати на одређене карактеристике и функције.
Функционално
Увијек активан
Техничко складиштење или приступ је стриктно неопходан за легитимну сврху омогућавања коришћења одређене услуге коју изричито захтева претплатник или корисник, или за једину сврху обављања преноса комуникације преко електронске комуникационе мреже.
Преференце
Техничко складиштење или приступ су неопходни за легитимну сврху чувања преференција које не захтевају претплатник или корисник.
Статистика
Техничко складиште или приступ који се користи искључиво у статистичке сврхе.Техничко складиште или приступ који се користи искључиво у анонимне статистичке сврхе. Без судског позива, добровољне сагласности од стране вашег Интернет провајдера или додатне евиденције треће стране, информације сачуване или преузете само за ову сврху се обично не могу користити за вашу идентификацију.
Маркетинг
Техничко складиште или приступ су потребни за креирање корисничких профила за слање реклама или за праћење корисника на веб локацији или на неколико веб локација у сличне маркетиншке сврхе.
Kahramanmaraš ((Foto: Anadolija))
