Crnogorska politička scena odavno je prestala da bude prostor ideološkog nadmetanja; ona je danas poligon za goli opstanak. Dok građani čekaju obećane evropske standarde i ekonomske preporode, iza zatvorenih vrata partijskih centrala uveliko se crtaju nove mape moći. Svjedočimo dubokoj, tihoj, ali neumoljivoj prekompoziciji vladajuće većine. Sukobi na relaciji premijer–predsjednik, tiha trvenja unutar Pokreta Evropa sad (PES), kao i borba za monopol nad srpskim i građanskim biračkim tijelom, ubrzali su procese u kojima se nekadašnji ljuti protivnici spajaju, a dojučerašnji saborci postaju politički arhi-neprijatelji.
Ova politička igra više ne trpi usamljene strijelce. Na sceni se profilira jasna formula za preživljavanje kroz stvaranje tri moćna, ali unutar sebe duboko heterogena bloka.
Prvi front drži osovina trenutne izvršne vlasti – PES, NSD, SNP i Ujedinjena. To je brak iz računa par ekselans. Pokret Evropa sad, načet unutrašnjim podjelama i očiglednim padom podrške, više ne može sam. Da bi sačuvao premijersku poziciju i amortizovao političku štetu, PES se naslonio na Andriju Mandića i njegovu Novu srpsku demokratiju. Mandić je, s druge strane, pokazao zavidnu političku pragmatičnost: zamijenio je zapaljivu retoriku salonskim kompromisima i evroatlantskom kooperativnošću, shvativši da institucionalni uticaj vrijedi više od bilo kog opozicionog šatora.
Kao vezivno tkivo tu su SNP i Ujedinjena, dežurni stabilizatori sistema koji ovoj grupaciji daju privid tradicionalne ozbiljnosti i brane je od optužbi za radikalizam. Njihov zajednički cilj je jasan: odbraniti državni aparat pod svaku cijenu i nastupiti sa pozicija moći prije nego se razočarani glasači raspu u drugim pravcima.
Na drugom frontu, svjesni da Mandićevo „evropeiziranje“ ostavlja prazan prostor na desnici, pozicioniraju se Milan Knežević i njegov DNP, u savezu sa Slobodnom Crnom Gorom Vladislava Dajkovića. Knežević odlično prepoznaje puls tradicionalnog, tvrdog srpskog biračkog tijela koje ne gleda blizu na stalne kompromise sa PES-om.
Ovaj blok se ne stvara da bi srušio vlast, već da bi podigao sopstvenu cijenu. Sa Dajkovićevim agresivnim digitalnim marketingom i Kneževićevom prepoznatljivom populističkom oštrinom, ovaj dvojac želi da poruči: mi smo jedini autentični zaštitnici vaših interesa. Oni su tu da ucjenjuju, koriguju i podsjećaju veće partnere da se vlast u Crnoj Gori i dalje može poljuljati identitetskim pitanjima.
Međutim, najveći potres i potencijalnu opasnost za trenutni raspored figura nosi projektovana centristička „Treća alternativa“. Ovaj blok spaja nemoguće, vođen isključivo željom da postane nezaobilazan tas na vagi. Ključni politički kapital ovdje donosi predsjednik države Jakov Milatović, koji oko svog Pokreta za Podgoricu okuplja razočarane glasače izvornog PES-a – one koji smatraju da je Spajić prodao programske principe zarad opstanka u Vladi.
Njemu pod ruku idu Demokrate i URA, obnavljajući staro savezništvo. Demokrate unose svoju disciplinovanu i moćnu partijsku infrastrukturu, dok Dritan Abazović donosi prepoznatljivu, oštru antikorupcijsku oštricu. Kada tom koktelu dodate PNP, koji sa sobom povlači nezadovoljno krilo SNP-a sa sjevera države, dobijate ozbiljan politički amalgam. Ovaj treći blok direktno puca u srce PES-ovog biračkog tijela, nudeći se kao „čistija“ i reformskija opcija građanskog centra.
Prekompozicija crnogorske političke scene neumoljivo briše prostor za male i samostalne igrače. Crna Gora se dijeli na tri velika tabora u kojima niko, apsolutno niko, neće imati snagu da vlada sam.
Dok PES i NSD strahuju od rasta Milatovićevog i građanskog bloka koji bi im mogao preoteti status proevropskog lidera, građani ponovo dobijaju istu predstavu u novim kostimima. Ova formula za preživljavanje ne garantuje stabilnost državi, već isključivo partijskim funkcionerima. Crnogorska politika ostaje zarobljena u začaranom krugu postizbornog inženjeringa, gdje stabilnost svake buduće vlade neće zavisiti od programa ili vizije, već od dubine kompromisa na koje su lideri tri bloka spremni da pristanu. Pitanje je samo – ko će u tom plesu prvi ostati bez stolice?
