Predsjednica Evropske komisije (EK) Ursula fon der Lajen izjavila je danas da će Evropska komisija, na osnovu izvještaja Posebnog panela za bezbjednost djece na internetu, posle ljeta predstaviti predlog mjera kojima bi se uvele strože starosne granice za pristup društvenim mrežama i dodatno zaštitila djeca od štetnih sadržaja, algoritama koji izazivaju zavisnost i drugih rizika u digitalnom okruženju.
Kako je navela, Panel je analizirao koristi, mogućnosti i štetne posljedice koje algoritmi društvenih mreža imaju po djecu, ocijenivši da je zaštita maloljetnika na internetu jedan od najvećih izazova sa kojima se danas suočavaju vlade.
„U Evropi vjerujemo da djecu vaspitavaju roditelji, a ne predatorski algoritmi. Društvene mreže nisu igračka“, poručila je Fon der Lajen, navodi se u saopštenju Evropske komisije.
Ona je rekla da, iako roditelji odlučuju kada će dijete dobiti prvi pametni telefon, postoji sve širi konsenzus da je potrebno odrediti minimalni uzrast za otvaranje naloga na društvenim mrežama. Prema njenim riječima, sadašnje stanje, koje velikim tehnološkim kompanijama omogućava gotovo neograničen pristup djeci, dovodi do sve većeg broja problema sa mentalnim zdravljem, zavisnosti i drugih negativnih posljedica.
Fon der Lajen je navela da mladi u Evropi danas provode između četiri i šest sati dnevno ispred ekrana, što tokom života predstavlja oko 20 godina, dok je gotovo 60 odsto dejce iskusilo emocionalne ili psihosocijalne probleme povezane sa internetom. Predsjednica EK istakla je i da odgovornost za bezbjednost digitalnih usluga moraju da snose same platforme.
„U Evropi je proizvođač odgovoran za bezbjednost proizvoda. Kao što ne očekujemo da djeca sama osmišljavaju sigurnosne pojaseve niti da roditelji ugrađuju vazdušne jastuke u automobile, tako i velike tehnološke kompanije moraju da obezbijede da njihove usluge budu bezbjedne“, naglasila je Fon der Lajen.
Ona je podsjetila da Zakon o digitalnim uslugama (DSA) obavezuje platforme da uklanjaju štetne funkcije, uključujući algoritme koji izazivaju zavisnost, manipulativne obrasce ponašanja, štetne sadržaje i neželjene kontakte. Fon der Lajen je navela da je Evropska komisija već preduzela mjere protiv platforme TikTok zbog dizajna koji podstiče zavisnost, kao i protiv kompanije Meta, istakavši da u Evropskoj uniji važi princip da bezbjednost mora da bude ugrađena u sam dizajn digitalnih usluga.
Govoreći o daljim koracima, Fon der Lajen je rekla da su Evropi potrebna ograničenja prilagođena uzrastu korisnika. Dodala je da će jedna od ključnih mjera biti evropska aplikacija za provjeru uzrasta, koja je jednostavna za korišćenje, štiti privatnost korisnika i zasnovana je na otvorenom izvornom kodu.
„Kao što djeci ne dajemo ključeve automobila prije nego što steknu vozačku dozvolu ili im ne dozvoljavamo da kupuju alkohol prije punoljetstva, potrebno je da odredimo uzrast od kojeg mogu zakonito da koriste društvene mreže“, rekla je ona.
Fon der Lajen je navela da istraživanja pokazuju da djeca mlađa od tri godine ne bi trebalo uopšte da budu izložena ekranima i digitalnim platformama, dok bi starija djeca društvene mreže trebalo da koriste isključivo pod nadzorom roditelja, staratelja ili nastavnika i u ograničenom vremenskom periodu.
Evropska komisija saopštila je ranije, 10. juna, da je preliminarno utvrdila da je američka kompanija Meta prekršila DSA i zatražila od kompanije da izmijeni dizajn i algoritam društvenih mreža Instagram i Fejsbuk kako bi smanjila njihovu potencijalnu zavisničku prirodu i bolje zaštitila maloljetne korisnike, upozorivši da bi, u suprotnom mogla da se suoči s kaznom do šest odsto godišnjeg globalnog prihoda.
Kako se navodi u preliminarnim nalazima EK, Meta nije na odgovarajući način procijenila niti ublažila rizike koje po mentalno i fizičko zdravlje korisnika, posebno djece i mladih, predstavljaju funkcije poput beskonačnog skrolovanja, automatskog pokretanja video-sadržaja, personalizovanih preporuka i „push“ obavještenja.
