Srpsko političko pitanje u Crnoj Gori predstavlja jednu od najkompleksnijih i najdinamičnijih konstanti savremene balkanske politike. Nalazeći se na vječitoj vjetrometini između istorijskog nasleđa, geopolitičkih pritisaka i unutrašnjeg inženjeringa srpski narod u Crnoj Gori prolazi kroz fazu koja zahtijeva temeljno preispitivanje dosadašnjih strategija, gdje imamo ključnu dilemu savremenog trenutka a to je kako jaz između istorijskih, opravdanih želja srpskog naroda i surovih, realpolitičkih mogućnosti premostiti kroz prijeko potrebno ukrupnjavanje srpskog političkog bloka.
Sinhronizacija drugih naspram fragmentacije srpskog bloka
Analiza političke scene u Crnoj Gori neminovno nas dovodi do uočavanja očiglednog paradoksa. Na jednoj strani imamo primjere drugih nacionalnih i ideoloških zajednica koje, uprkos unutrašnjim razlikama, pokazuju visok stepen nacionalne zrelosti i pragmatizma. Najočigledniji primjer su albanski politički subjekti. Iako ideološki podijeljeni, često i personalno suprotstavljeni, oni u ključnim istorijskim i političkim momentima nastupaju kao jedinstven, monolitan blok, jasno artikulišući svoje nacionalne interese. Na sličan način djeluju i takozvane montenegrinske političke stranke koje, bez obzira na procenat radikalizma ili navodnog „građanskog” narativa, sinhronizovano rade na očuvanju i jačanju svojih ideoloških pozicija.
Nasuprot njima, srpski politički blok u Crnoj Gori trenutno je rascepkan, pa čak i djelimično posvađan. Sujete, sitnosopstvenički partijski interesi, borba za procente i unutarnacionalni prestiž često bacaju u sjenku vitalne nacionalne interese. Umjesto da se snaga troši na spoljno političko djelovanje i poboljšanje položaja sopstvenog naroda, svjedoci smo neracionalnog trošenja energije na unutarsrpska trvenja, što slabi ukupnu pregovaračku i političku poziciju Srba u Crnoj Gori.
Platforma srpskih činilaca i „crvene linije”
Da bi se prevazišlo zatečeno stanje, prijeko je potrebno koncipirati i usvojiti sveobuhvatnu Platformu srpskih političkih činilaca. Ovaj dokument ne bi smio biti uski partijski proglas, već konsenzus svih relevantnih političkih, akademskih i društvenih struktura srpskog naroda u Crnoj Gori.
Glavni cilj ove platforme mora biti jasno i nedvosmisleno definisanje crvenih linija ispod kojih se po cijenu bilo kakve vlasti ili koalicionih aranžmana ne smije ići. Te linije moraju obuhvatati:
- Očuvanje i unapređenje ustavno-pravnog položaja srpskog jezika i ćiriličnog pisma., srpski jezik kao službeni!
- Adekvatnu i proporcionalnu zastupljenost Srba u državnim institucijama i organima uprave.
- Beskompromisnu zaštitu Srpske pravoslavne crkve, njene imovine i istorijskog kontinuiteta.
- Pravo na nesmetano njegovanje nacionalnog, kulturnog i istorijskog identiteta bez pritisaka asimilacije.
- Dvojno državljanstvo
Ove crvene linije moraju postati Sveto pismo srpske politike u Crnoj Gori. Svaki pregovor o formiranju vlasti na bilo kom nivou mora počinjati i završavati se ovim zahtjevima.
Rijeka srpskog integralizma i saradnja sa Beogradom
U metaforičkom smislu, svaki srpski politički subjekt u Crnoj Gori jeste jedan potok. Potoci mogu biti brzi, bistri, manji ili veći, ali ako ostanu izolovani, osuđeni su na presušivanje ili gubljenje u tuđim močvarama. Životna potreba svih tih srpskih političkih potoka jeste da se uliju u jednu moćnu, veliku rijeku, rijeku srpskog integralizma.
Srpski integralizam ne predstavlja nikakvu prijetnju bilo kome, već prirodnu težnju jednog nedjeljivog naroda za duhovnim, kulturnim i političkim zajedništvom. Ključna komponenta tog integralizma jeste iskrena, konstantna i institucionalna saradnja sa zvaničnim Beogradom, kao prestonicom svih Srba. Beograd je duhovni i nacionalni centar koji pruža logističku, kulturnu i ekonomsku potporu opstanku srpskog naroda izvan granica Republike Srbije.
U skladu sa tim, mora se izreći jedna politički i istorijski utemeljena istina, onaj politički subjekt ili pojedinac među Srbima u Crnoj Gori koji nije spreman na ovakvu vrstu saradnje, koji se ustručava odlaska u Beograd ili koji zarad sitnih poena u podgoričkim ili međunarodnim krugovima distancira sebe od matice – taj ne radi u interesu srpskog naroda u Crnoj Gori! Odvajanje srpskog faktora u Crnoj Gori od Beograda vodi pravo u kreiranje neke nove, inženjering-nacije i predstavlja direktan rad na slabljenju sopstvenog bića.
Ukrupnjavanje srpskog političkog faktora u Crnoj Gori nije samo jedna od političkih opcija, to je imperativ opstanka. Prolazna su vremena političkog koketiranja i ideološkog lutanja. Srbi u Crnoj Gori imaju pravo i obavezu da budu svoji na svome, ponosni na svoju prošlost i zagledani u budućnost. Spajanjem svih srpskih snaga u jednu srpsku rijeku, uz jasno definisane crvene linije i neraskidivu vezu sa Beogradom, želje će konačno postati realne i dostižne. To je dug prema precima, ali prije svega obaveza prema potomcima koji na ovim prostorima moraju ostati i opstati kao Srbi.
