U savremenom političkom i duhovnom diskursu na prostoru Crne Gore sve je prisutnija pojava koju možemo nazvati ideologijom „lokalnog mesijanizma“. Ona se manifestuje kroz pokušaj izdvajanja jednog dijela organske cjeline iz njenog prirodnog, hiljadugodišnjeg ležišta zarad kratkoročnih političkih ciljeva ili zadovoljenja emocionalnih naboja trenutka. Ovakva pojava nije samo administrativno pitanje; ona je duboki zahvat u suštinu identiteta koji prijeti da zajednicu pretvori u skup izolovanih ostrva, odvojenih od svoje matice i duhovnog centra.
Patrijarh Irinej i snaga kanonskog poretka
Nasuprot današnjim pokušajima revizije istorije, lik i djelo blaženopočivšeg Patrijarha Irineja stoje kao neporeciv primjer beskompromisne borbe za nacionalnu sabornost. Upravo je on bio taj koji je, kada je mnogima bilo lakše da ćute, podigao glas protiv progona Srba u Crnoj Gori. Njegova istorijska ocjena da je položaj našeg naroda „kao u vrijeme NDH“ nije bila plod političke kalkulacije, već bolni krik istine koji je probudio cijeli srpski svijet.
U toj borbi za očuvanje crkvenog i nacionalnog jedinstva, ključnu ulogu imaju jerarsi poput Arhiepiskopa i Mitropolita bačkog Irineja (Bulovića). Kao jedan od najobrazovanijih teologa i stubova kanonskog poretka, vladika Irinej je decenijama branio SPC od nartaja raskolnika i ideologa „državnih crkava“, podsjećajući nas da bez poštovanja hijerarhije i Beograda kao centra, srpski brod lako može zalutati u mutnim vodama politike.
Danas, tu liniju nepokolebljive vjernosti kanonskom jedinstvu na najljepši način u saglasju vodi i
Mitropolit budimljansko nikšićki Metodije, koji svojom blagošću ali i čvrstinom stoji kao živi dokaz da je Mitropolija bila i ostala neraskidivi dio Srpske Patrijaršije.
Nasleđe Mitropolita Amfilohija i licemjerje „novih vjernika“
Mitropolit Amfilohije bio je i ostao gigant srpske istorije, čija je žrtva obnovila duhovni život Crne Gore. Međutim, danas svjedočimo mučnoj pojavi, mnogi politički i društveni akteri, kako iz bivšeg režima, tako i iz nekih sadašnjih „građanskih“ struktura, najglasnije se pozivaju na njegovo ime.
To su isti oni koji su ga za života brutalno napadali, nazivali pogrdnim imenima, optuživali za „velikosrpski hegemonizam“ i crtali mu mete na čelu. Njihovo današnje pozivanje na Mitropolita nije izraz poštovanja, već perfidan pokušaj da njegovo nasleđe istrgnu iz srpskog konteksta i iskoriste ga kao oruđe za svoje „autonomaške“ ambicije. Oni bi htjeli Amfilohija bez Srpstva i Crkvu bez Patrijarha, što je najveća uvreda za čovjeka koji je čitav život posvetio upravo jedinstvu srpskog roda.
Iako su se političke elite formalno promijenile, prema Patrijarhu srpskom Porfiriju prepoznaje se identična matrica djelovanja koju je nekada koristio DPS. Pokušaj da se Patrijarh predstavi kao „strani faktor“ zapravo je nastavak politike koja je Srbe u Crnoj Gori htjela da pretvori u nacionalnu manjinu.
Posebno licemjerje ogleda se u narativu po kojem je za sve „kriv Beograd“. Ovo dolazi iz usta onih čija je državna politika direktno udarila na suverenitet Srbije priznanjem tzv. Kosova. Kako je moguće da oni koji su zabili nož u leđa Srbiji, sa kojom su skoro bez prekida 88 godina proveli u državnim zajednicama, sada optužuju tu istu Srbiju za „miješanje“, dok istovremeno pokušavaju da razvodne svetosavsko nasleđe u Crnoj Gori!
Povratak sabornosti
Kritički osvrt na ove pojave nas uči da je svaka pobjeda koja ne vodi ka jedinstvu — samo privremen. Snaga naše Crkve i naroda leži u jednoj glavi — Patrijarhu srpskom, i jednom tijelu — Srpskoj pravoslavnoj crkvi. Istinski srpski integralizam ne poznaje granice, on poznaje samo jednu istinu koju su svjedočili Patrijarh Pavle, Patrijarh Irinej, Amfilohije, a koju danas čuvaju Patrijarh Porfirije Arhiepiskop Irinej Bulović i Mitropolit Metodije. Sve izvan toga su prolazne magle lokalnih vlastodržaca
